Kaos në trafikun ajror europian nga kërcënimet me bomba, “shtohet frika për luftë hibride” – Moska mohon se është e involvuar
Një valë e pazakontë kërcënimesh të rreme me bomba ka shkaktuar kaos në aviacionin civil në Evropë, duke detyruar dhjetëra procedura emergjente, devijime fluturimesh dhe ngritjen e avionëve luftarakë të NATO-s.
Autoritetet po hetojnë nëse bëhet fjalë për një fushatë të koordinuar destabilizimi, pjesë e një strategjie më të gjerë të luftës hibride kundër infrastrukturës evropiane.
Sipas të dhënave të raportuara, që nga 2 nëntori 2026 janë regjistruar rreth 20 incidente me kërcënime për bomba në fluturime komerciale në vende të ndryshme të kontinentit. Deri tani, në avionët e kontrolluar nuk është gjetur asnjë pajisje shpërthyese dhe alarmet janë cilësuar si mashtrime.
Megjithatë, pasojat për kompanitë ajrore dhe autoritetet e sigurisë kanë qenë të konsiderueshme.
Vetëm më 5 nëntor, avionët luftarakë u ngritën në disa vende të Evropës për t’iu përgjigjur kërcënimeve të raportuara.
Në Francë, një Airbus A320 i kompanisë Aer Lingus, që udhëtonte nga Dublini drejt Romës me 151 pasagjerë dhe gjashtë anëtarë të ekuipazhit, u shoqërua nga avionë luftarakë francezë dhe u devijua drejt bazës ajrore Évreux në Normandi, pas një kërcënimi me bombë.
Në Itali, dy avionë luftarakë Eurofighter u ngritën nga baza ajrore e Grossetos për të shoqëruar fluturimin 1761 të Finnair. Airbus A321, i nisur nga Helsinki, u ul në aeroportin Fiumicino të Romës pas marrjes së një paralajmërimi të ngjashëm.
Një tjetër incident përfshiu një avion Airbus A321 të Wizz Air, që udhëtonte nga Milano drejt Varshavës dhe u detyrua të devijonte për në Vjenë.
Ndërkohë, disa fluturime të Ryanair nga Kopenhaga, Madridi dhe aeroporti Stansted i Londrës drejt Sofjes në Bullgari u prekën gjithashtu nga kërcënime të ngjashme. Në aeroportin Vasil Levski të Sofjes, tre avionë u detyruan të ndryshonin itinerarin për shkak të alarmeve gjatë fluturimit.
Një ditë më parë, një avion i Wizz Air që udhëtonte nga Londra drejt Sofjes u interceptua nga një avion luftarak Gripen i Forcave Ajrore Hungareze dhe u devijua drejt Budapestit.
Sipas gazetës italiane La Repubblica, të paktën 12 kërcënime me bomba u regjistruan vetëm më 5 nëntor. Një valë tjetër alarmesh ishte raportuar më 3 nëntor, duke prekur të paktën shtatë avionë.
Në disa raste, paralajmërimet dyshohet se janë dërguar përmes email-eve anonime. Një prej mesazheve që lidhej me fluturimin e Finnair drejt Romës fillimisht u konsiderua i besueshëm, pasi ishte shkruar në italisht të rrjedhshme.
Alarme të tjera u raportuan edhe në Poloni, Belgjikë dhe Republikën Çeke.
Për autoritetet, problemi nuk qëndron vetëm te mundësia e ekzistencës së një bombe, por edhe te fakti se çdo kërcënim duhet të trajtohet si potencialisht real deri në përfundimin e kontrolleve të sigurisë.
Në analizën e kësaj situate përdoret edhe koncepti i kërkimit të një “ngushtice të Hormuzit” evropiane. Ashtu si ngushtica e Hormuzit përbën një pikë strategjike për furnizimin global me energji, edhe infrastruktura e transportit, zinxhirët e furnizimit dhe shërbimet bazë mund të shndërrohen në pika të dobëta për vendet evropiane.
Nga aviacioni civil te sistemet e furnizimit me ushqime dhe pajisjet shtëpiake të lidhura me internetin, funksionimi i përditshëm i shoqërisë mbështetet gjithnjë e më shumë te sisteme që mund të cenohen nga ndërhyrje relativisht të thjeshta.
Në këtë kuadër, kërcënimet e rreme me bomba nuk janë thjesht një problem i sigurisë aeroportuale. Ato mund të shkaktojnë çorganizim ekonomik, të rrisin kostot e operimit dhe të dobësojnë besimin e qytetarëve te institucionet.
Sfida kryesore për autoritetet evropiane mbetet identifikimi i personave ose strukturave që qëndrojnë pas kësaj vale alarmesh dhe përcaktimi nëse incidentet kanë lidhje me njëri-tjetrin.
Deri tani, nuk ka një konfirmim përfundimtar mbi autorësinë apo koordinimin e tyre. Por një gjë është e qartë: infrastruktura civile evropiane po përballet me një formë presioni që mund të shkaktojë pasoja të mëdha edhe pa u përdorur asnjë armë.
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
