12 trilionë tonë akull u zhdukën në 47 vjet: Groenlanda dhe Antarktiku po rrisin nivelin e detit

Dy shtresat më të mëdha të akullit në Tokë, ajo e Groenlandës dhe ajo e Antarktikut, kanë humbur më shumë se 12 trilionë tonë akull gjatë 47 viteve të fundit, duke kontribuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 31.4 milimetra.

Përfundimet vijnë nga një studim gjithëpërfshirës i realizuar nga 58 shkencëtarë nga vende të ndryshme të botës, të cilët kanë bashkuar rezultatet e 42 studimeve dhe të dhënat nga 27 misione satelitore.

Të dhënat për Groenlandën janë mbledhur përmes vëzhgimeve satelitore që nga viti 1972, ndërsa për Antarktikun që nga viti 1979. Studiuesit thonë se bëhet fjalë për një nga regjistrimet më të plota afatgjata të ndryshimeve në masën e dy shtresave gjigante të akullit.

Ngrohja e oqeaneve po përshpejton humbjen e akullit

Sipas studimit, rreth 84 për qind e humbjes së akullit lidhet me dinamikën e akullnajave, veçanërisht në zonat ku ato takohen me oqeanin. Pjesa tjetër lidhet kryesisht me faktorë atmosferikë, përfshirë shkrirjen e akullit në sipërfaqe.
youtube.com/watch?v=gY8_geMOT1U&time_continue=1&source_ve_path=NzY3NTg&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fmakfax.com.mk%2FAutorja kryesore e studimit, glaciologia Inés Otosaka nga Universiteti Northumbria, shpjegoi se pjesa më e madhe e akullit nuk është humbur vetëm përmes shkrirjes në sipërfaqe, por është transportuar drejt oqeanit nga akullnajat që lëvizin me shpejtësi.

Sipas saj, kjo tregon se trendi afatgjatë lidhet me reagimin dinamik të shtresave të akullit ndaj ngrohjes së oqeaneve.

Në Groenlandë, ujërat më të ngrohta të Atlantikut depërtojnë gjithnjë e më në veri dhe ndikojnë në shkrirjen dhe erozionin e akullnajave. Në Antarktik, qarkullimet oqeanike transportojnë ujë më të ngrohtë drejt shtresave të akullit, duke shkaktuar shkrirje edhe nga poshtë.

Humbja e akullit është përshpejtuar që nga vitet ’90

Studiuesit vërejnë se humbja e akullit është përshpejtuar ndjeshëm që nga vitet 1990 dhe, sipas të dhënave të disponueshme, nuk ka shenja të qarta të një kthimi të këtij trendi.

Disa të dhëna të periudhës 2020–2023 mund të kenë dhënë përshtypjen e një stabilizimi të përkohshëm në disa zona të Antarktikut, por shkencëtarët e lidhin këtë me variacione afatshkurtra të motit, përfshirë reshjet e jashtëzakonshme të borës në Antarktikun Lindor.

Autorët theksojnë se matjet e mëvonshme tregojnë se humbja e përshpejtuar e akullit mund të jetë duke vazhduar.
youtube.com/watch?v=oJmxgiU_8DI&source_ve_path=OTY3MTQ&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fmakfax.com.mk%2FRezultatet e studimit pritet t’u ndihmojnë shkencëtarëve të përmirësojnë parashikimet për rritjen e nivelit të detit dhe të kuptojnë më saktë ndikimin e ndryshimeve klimatike në të ardhmen.

Studimi është publikuar në revistën shkencore Scientific Data.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.