BE po vendos rregulla të reja për “Made in Europe”: Çfarë do të thotë kjo për kompanitë nga RMV-ja?

Bashkimi Evropian po lëviz drejt një politike të re industriale, me synimin që paratë publike dhe mbështetja shtetërore të përdoren gjithnjë e më shumë për të forcuar prodhimin evropian.

Komisioni Evropian ka propozuar Industrial Accelerator Act, i cili parashikon kritere “Made in EU” dhe kërkesa për produkte me emetime të ulëta të karbonit në prokurimet publike dhe skemat e mbështetjes publike në sektorë strategjikë. Mes tyre janë çeliku, çimentoja, alumini, automobila dhe teknologjitë me emetime zero.

Qëllimi i Brukselit është që pjesa e prodhimit industrial në ekonominë e BE-së të rritet nga 14.3 për qind në vitin 2024 në 20 për qind deri në vitin 2035.

“Made in EU” hyn në qendër të politikës industriale

Në praktikë, propozimet synojnë që në sektorë të caktuar, kur përdoren para publike evropiane, të merren parasysh origjina evropiane e produkteve dhe kriteret e emetimeve të karbonit.

Komisioni Evropian e lidh këtë politikë me forcimin e industrisë evropiane, reduktimin e varësisë nga furnizuesit jashtë BE-së dhe rritjen e prodhimit të teknologjive të pastra.

Paralelisht, Komisioni ka propozuar edhe një Public Procurement Act, i cili synon të fusë kritere të preferencës evropiane në prokurimet publike dhe të forcojë sigurinë ekonomike dhe qëndrueshmërinë e zinxhirëve të furnizimit.

Megjithatë, këto janë ende propozime dhe jo rregulla përfundimtare. Industrial Accelerator Act aktualisht është në proces legjislativ në Parlamentin Evropian, ndërsa teksti përfundimtar do të varet nga negociatat ndërmjet institucioneve të BE-së.

Çfarë do të thotë kjo për Maqedoninë e Veriut?

Këtu çështja bëhet veçanërisht e rëndësishme për kompanitë nga Maqedonia e Veriut.

Ekonomia e vendit është e lidhur ngushtë me tregun evropian dhe kompanitë vendase janë pjesë e zinxhirëve të furnizimit të industrisë së BE-së. Të dhënat zyrtare të Entit Shtetëror të Statistikave tregojnë se BE-ja është një nga grupet kryesore të partnerëve tregtarë të vendit, ndërsa produktet kryesore të eksportit përfshijnë katalizatorë, komplete kabllosh për automjete dhe pjesë të ulëseve.

Kjo do të thotë se ndryshimet në rregullat evropiane për origjinën, prokurimet publike dhe përmbajtjen evropiane mund të kenë rëndësi të drejtpërdrejtë për prodhuesit që eksportojnë në tregun e BE-së.

Por ekziston një dallim i rëndësishëm: Maqedonia e Veriut nuk është anëtare e BE-së. Për këtë arsye, një produkt i prodhuar në RMV nuk mund të konsiderohet automatikisht “Made in EU”.

Ndikimi konkret do të varet nga teksti përfundimtar i rregullave, përfshirë mënyrën se si do të trajtohen furnizuesit dhe kompanitë nga vendet partnere të BE-së.

Mundësi apo pengesë për kompanitë vendase?

Për kompanitë maqedonase që tashmë janë të integruara në zinxhirët evropianë të prodhimit, ndryshimet mund të sjellin nevojën për më shumë investime në teknologji, prodhim me emetime të ulëta dhe rritje të vlerës së shtuar lokale.

Në të njëjtën kohë, nëse kriteret “Made in EU” përdoren më gjerësisht në prokurimet publike dhe programet e mbështetjes, kompanitë nga vendet jashtë BE-së mund të përballen me kushte të reja për të konkurruar në pjesë të caktuara të tregut.

Prandaj, për bizneset e RMV-së, debati nuk është vetëm për etiketën në produkt.

Pyetja kryesore është se si do të mbeten kompanitë e vendit pjesë e zinxhirëve evropianë të prodhimit në një kohë kur BE-ja po kërkon më shumë prodhim brenda kufijve të saj.

Rregullat përfundimtare do të tregojnë nëse kompanitë nga vendet kandidate do të kenë hapësirë të mjaftueshme për të ruajtur konkurrueshmërinë dhe integrimin në industrinë evropiane.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.