Vetting: Projekti i ujitjes me 23 mln euro - A ishte i paracaktuar? Prokuroria heton

Që nga marsi i vitit 2019, me vendimin nr. 170, Qeveria e Kosovës ka nisur një projekt ambicioz për menaxhimin e infrastrukturës së ujitjes, duke shpërndarë një fond prej 1,12 miliardë lekësh (ekuivalent me 9,12 milionë euro sipas kursit të atëhershëm të këmbimit). Projekti, i cili u quajt INVICTUS, kishte si qëllim përmirësimin e sistemit të ujitjes në vend, duke ndihmuar bujqësinë dhe duke rritur sigurinë ushqimore. Megjithatë, sot ky projekt është në qendër të një hetimi të thellë nga Prokuroria e Kosovës, e cila dyshon për procedura të paracaktuara gjatë procesit të tenderimit.
Çfarë ishte projekti INVICTUS dhe si u financua?
Projekti INVICTUS ishte pjesë e një strategjie më të gjerë për modernizimin e infrastrukturës së ujitjes në Kosovë. Fondi i 1,12 miliardë lekëve (ose 9,12 milionë euro) u caktua për ndërtimin dhe përmirësimin e kanaleve të ujitjes, rezervuareve dhe sistemeve të shpërndarjes së ujit në zonat bujqësore. Projekti u mbështet nga fondet publike dhe ishte menduar të përfundonte brenda një afati të caktuar, por sipas burimeve të Vetting Fonde publike, ka vonesa të konsiderueshme dhe dyshime për transparencën e tij.
Dyshimet për tender të paracaktuar: Çfarë thonë burimet?
Sipas informacioneve të paraqitura në Vetting Fonde publike, ka dyshime se procesi i tenderimit për projektin INVICTUS mund të ketë qenë i paracaktuar. Këto dyshime janë ngritur pasi disa kompani të ndryshme kanë raportuar se kanë qenë të detyruara të ndjekin procedura jo transparente gjatë aplikimit për tender. Në veçanti, është vënë në dyshim se INVICTUS ka vendosur vetë gjurmën e veprës, duke e bërë procesin më pak konkurrues dhe më shumë të kontrolluar nga një grup i vogël interesash.
Prokuroria heton: Çfarë pasoja mund të ketë?
Prokuroria e Kosovës ka nisur hetimet për të verifikuar a ka ndodhur ndonjë shkelje gjatë procesit të tenderimit të projektit INVICTUS. Nëse dyshimet për tender të paracaktuar do të konfirmohen, kjo mund të çojë në anulimin e kontratës dhe ndoshta në ndjekje penale kundër përgjegjësve. Hetimi gjithashtu mund të zbulojë se a janë shpenzuar fondet në mënyrë të paligjshme ose a kanë qenë të destinuara për projekte të tjera.
Reagimet e publikut dhe ekspertëve
Lajmi ka shkaktuar reagime të forta në rrjetet sociale dhe mes ekspertëve të fushës. Shumë përdorues kanë shprehur indignation për mungesën e transparencës dhe kanë kërkuar që të gjitha dokumentet e projektit të bëhen publike. Ndërkohë, ekspertët kanë theksuar rëndësinë e kontrollit të pavarur të fondeve publike për të parandaluar korrupsionin dhe abuzimin me fondet shtetërore.
Çfarë duhet të dihet për procesin e tenderimit?
Procesi i tenderimit në Kosovë duhet të ndjekë rregullat e Ligjit për Kontraktet Publike, i cili kërkon transparencë, konkurrencë dhe barazi midis ofruesve. Nëse një tender është i paracaktuar, kjo mund të konstatohet nëse:
- Ka mungesë të dokumentacionit të nevojshëm;
- Procesi i aplikimit është i paqartë ose i manipuluar;
- Ka dëshmi se një kompani e caktuar ka qenë e preferuar paraprakisht;
- Cmimet ose kriteret e tenderimit janë të përshtatura për një ofrues të caktuar.
Rëndësia e hetimit për Kosovën
Ky hetim nuk është vetëm një çështje e Prokurorisë, por edhe një test për besimin e publikut në sistemin e drejtësisë dhe në menaxhimin e fondeve publike. Nëse dyshimet për korrupsion do të konfirmohen, kjo mund të ketë pasoja të rënda për reputacionin e institucioneve dhe për besimin e qytetarëve në qeverisjen e vendit.
Me pak fjalë: Projekti INVICTUS, i cili kishte si qëllim përmirësimin e infrastrukturës së ujitjes në Kosovë, tani është në qendër të një hetimi të Prokurorisë për dyshime të paracaktuara gjatë tenderimit. Nëse dyshimet do të konfirmohen, kjo mund të çojë në pasoja të rënda ligjore dhe në rritjen e skepticizmit ndaj institucioneve publike. Transparenca dhe kontrolli i pavarur janë thelbësore për të parandaluar korrupsionin dhe për të garantuar që fondet publike të përdoren në mënyrë të drejtë.
- Vetting Fonde publike - Emisioni që ka zbuluar dyshimet për projektin INVICTUS.
- Prokuroria e Kosovës - Institucioni që po heton procedurat e tenderimit.
- INVICTUS - Projekti i ujitjes që është në qendër të hetimit.
- Ligji për Kontraktet Publike - Rregullat që duhet të ndjekin proceset e tenderimit.
Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.



