Buxheti rekord i BE-së 2028-2034: Propozuar 1.8 trilionë, Parlamenti kërkon 1.96 trilionë

Buxheti rekord i BE-së për 2028-2034: Propozuar 1.8 trilionë, por Parlamenti kërkon 1.96 trilionë

Komisioni Evropian ka paraqitur një propozim ambicioz për Kornizën Financiare Shumëvjeçare (MFF) të BE-së për periudhën 2028-2034, duke shënuar një rritje të konsiderueshme krahasuar me buxhetin aktual. Propozimi i parë i Komisionit Evropian për këtë periudhë është 1.8 trilionë euro, por Parlamenti Evropian ka kërkuar një buxhet edhe më të madh, duke arritur në 1.96 trilionë euro.

Bisedimet zyrtare për këtë buxhet do të fillojnë në vitin 2025, duke lënë një boshllëk financiar prej 175 miliardë euro midis propozimit të Komisionit dhe kërkesës së Parlamentit. Kjo diferencë reflekton prioritetet konkurruese të anëtarëve të BE-së, duke përfshirë mbrojtjen, klimën, kohezionin dhe sigurinë.

Prioritetet kryesore të buxhetit

Një nga ndryshimet më të dukshme në këtë propozim është rritja e financimit për mbrojtjen, sigurinë dhe hapësirën, me një alokim prej 131 miliardë euro. Kjo shënon një rritje pesëfishe krahasuar me buxhetin aktual të MFF-së. Në veçanti, financimi i mobilitetit ushtarak është rritur dhjetëfish, një vendim i nxitur nga lufta në Ukrainë dhe dyshimet rreth angazhimit të Shteteve të Bashkuara në sigurinë e Evropës.

Ndryshe nga prioritetet e mbrojtjes, sektorët e tjerë si fermerët, rajonet më të varfra dhe organizatat e shoqërisë civile duket se do të përballen me reduktime në alokimet e tyre. Për shembull, Çekia, Sllovenia dhe Portugalia do të marrin më pak sipas formulës së re të propozuar.

Debati midis shteteve kursimtare dhe shteteve ambicioze

Një ndarje e qartë ka dalë midis shteteve që mbështesin një buxhet të zgjeruar dhe atyre që preferojnë një buxhet më të kursyer. Gjermania, Holanda, Suedia dhe Austria janë në mesin e shteteve që kërkojnë një buxhet pa borxhe të përbashkëta, duke theksuar nevojën për disiplinë financiare. Nga ana tjetër, Parlamenti Evropian ka kërkuar rritje të fondeve për klimën, kohezionin dhe qytetarët, duke theksuar nevojën për investime në të ardhmen e BE-së.

Procesi negociues do të përshpejtohet me votimin e mandatit negociues të Parlamentit Evropian, i cili është planifikuar për 18 maj 2026. Edhe pse është e mundur të arrihet një marrëveshje përfundimtare para vitit 2027, ekspertët vlerësojnë se rrugëtimi do të jetë i vështirë, duke pasur parasysh diferencat e mëdha midis anëtarëve.

Me pak fjalë

Buxheti i ardhshëm i BE-së për 2028-2034 paraqet një sfidë të madhe negociuese, me propozime që variojnë nga 1.8 deri në 1.96 trilionë euro. Ndërsa mbrojtja dhe siguria janë prioritete të qarta, debati midis shteteve kursimtare dhe atyre ambicioze mund të zgjasë gjatë procesit negociues. Arritja e një marrëveshjeje përfundimtare para vitit 2027 mbetet e pasigurt, por procesi do të ndikojë thellësisht në të ardhmen financiare të BE-së.

Personat e përmendur

• Parlamenti Evropian - Parlamenti Evropian
• Shtetet e Bashkuara të Amerikës - Shtetet e Bashkuara të Amerikës

Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.