Moti ekstrem sjell një sezon të pazakontë për frutat në Zvicër

Sezoni i sivjetshëm i vjeljes së frutave në Zvicër po karakterizohet nga kontraste të mëdha. Ndërsa mollët po përballen me thatësirën, djegiet nga dielli dhe rënien e parakohshme të frutave, dardhat po shënojnë një prodhim dukshëm më të lartë, transmeton albinfo.ch. 

Për fermerët, kushtet ekstreme të motit nënkuptojnë më shumë stres dhe një periudhë shumë më të ngjeshur të vjeljes. Për konsumatorët, megjithatë, lajmi mund të jetë pozitiv: frutat e këtij viti pritet të jenë veçanërisht të ëmbla dhe aromatike, sipas Jürg Hess, president i Shoqatës Zvicerane të Frutave.

Mollët në rënie, dardhat në rritje

Shoqata Zvicerane e Frutave parashikon një prodhim prej rreth 96 mijë tonësh mollë, rreth 10 për qind më pak se mesatarja e pesë viteve të fundit.

Situata është krejt ndryshe me dardhat. Prodhimi pritet të arrijë në rreth 16 mijë tonë, ose rreth 20 për qind më shumë se vitin e kaluar.

Rritja e prodhimit të dardhave lidhet edhe me faktin se pemët, pas një viti me rendiment të dobët, kanë pasur mundësi të rikuperohen. Lagështia e mjaftueshme e tokës gjatë pranverës ka ndihmuar që këtë vit të japin një prodhim të plotë.

Fruta më të vogla, por më të ëmbla

Nxehtësia e vazhdueshme dhe mungesa e ujit gjatë verës kanë ngadalësuar zhvillimin e shumë frutave. Si pasojë, një pjesë e tyre janë më të vogla se zakonisht.

Megjithatë, temperaturat e larta dhe orët e shumta me diell kanë edhe një efekt pozitiv: frutat kanë prodhuar më shumë sheqer.

Kjo matet me vlerën Brix, e cila tregon përmbajtjen e sheqerit në fruta. Sa më e lartë të jetë kjo vlerë, aq më i ëmbël është fruti.

Dielli ka dëmtuar edhe mollët

Nxehtësia e madhe ka lënë gjurmë të dukshme në pemishte. Frutat që ndodhen në pjesët e jashtme të pemëve janë veçanërisht të ekspozuara ndaj djegieve nga dielli.

Në disa raste, ekspozimi i tepërt ndaj rrezeve të diellit ka shkaktuar edhe dëmtime të strukturës së frutit. Ndërkohë, shumë pemë, veçanërisht ato standarde, kanë humbur një pjesë të frutave para kohe gjatë muajit gusht.

Sipas Jürg Hess, kjo është një mekanizëm natyror mbrojtës i pemës, përmes të cilit ajo përpiqet të mbijetojë kur përballet me mungesë të ujit.

Koha e vjeljes duhet të jetë e saktë

Në një sezon të tillë, përcaktimi i momentit të duhur për vjelje bëhet veçanërisht i rëndësishëm. Për të garantuar që frutat të mbeten të freskëta deri në dimër apo edhe deri në sezonin e ardhshëm, fermerët duhet të zgjedhin me saktësi kohën e korrjes.

Për këtë përdoren tri tregues kryesorë: përmbajtja e niseshtesë, fortësia e tulit dhe niveli i sheqerit.

Vala e të nxehtit po e ngjesh sezonin e vjeljes

Një tjetër problem është se temperaturat e larta kanë bërë që varietete të ndryshme të piqen shumë më shpejt dhe pothuajse në të njëjtën kohë.

Kjo ka ngushtuar të ashtuquajturat dritare të vjeljes – periudhat që zakonisht ndajnë pjekjen e varieteteve të ndryshme. Për fermerët, kjo nënkupton se brenda një kohe shumë të shkurtër duhet të mblidhen sasi të mëdha frutash.

Nëse vjelja vonohet, frutat mund të piqen tepër dhe të humbin fortësinë dhe krokantësinë e tyre para se të arrijnë në treg.

Varietetet tradicionale përballen me një të ardhme të pasigurt

Ndryshimet klimatike po ngrenë gjithashtu pikëpyetje për të ardhmen e disa varieteteve tradicionale. Shumë prej tyre nuk janë të përshtatura për temperatura jashtëzakonisht të larta dhe periudha të gjata thatësire.

Për këtë arsye, në bujqësinë zvicerane po rritet fokusi te varietetet që mund t’u rezistojnë më mirë temperaturave të larta dhe mungesës së ujit.

Një shembull është varieteti tradicional i mollës “Cox Orange”, i cili konsiderohet veçanërisht i ndjeshëm ndaj temperaturave të larta. Në të ardhmen, varietete më rezistente ndaj klimës mund të zënë gjithnjë e më shumë hapësirë në pemishtet komerciale të Zvicrës.

The post Moti ekstrem sjell një sezon të pazakontë për frutat në Zvicër appeared first on Albinfo.

Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.