Zyra Kombëtare e Auditimit zbulon shkelje të rënda në menaxhimin e financave publike
ZKA nxjerr në pah shkelje sistematike në menaxhimin e financave publike gjatë auditimeve 2025/2026
Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka publikuar rezultatet e auditimeve për sezonin 2025/2026, duke evidentuar një varg të gjerë shkeljesh në institucionet publike. Nga prokurimi dhe buxheti, deri te menaxhimi i pronës dhe subvencioneve, auditimet kanë zbuluar dobësi të përsëritura në menaxhimin e financave publike.
Në konferencën për median, Vlora Spanca, Auditorja e Përgjithshme, dhe Bezad Halilaj, Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, kanë prezantuar të gjeturat kryesore të auditimit. Sipas tyre, për këtë sezon janë planifikuar 145 auditime, prej të cilave 102 janë tashmë të publikuara. Deri më 30 qershor, pritet të përmbyllen 88 auditime të rregullsisë dhe 12 të ndërmarrjeve publike, ndërsa pjesa tjetër do të finalizohet gjatë vitit sipas planit të paracaktuar.
Raporti Vjetor i Auditimit për Buxhetin e Kosovës do të dorëzohet Kuvendit të Kosovës jo më vonë se 31 gusht 2026. Nga 94 raporte të auditimit financiar dhe të pajtueshmërisë, janë dhënë 55 opinione të kualifikuara, 4 të kundërta dhe 35 të pamodifikuara.
Probleme kryesore në menaxhimin e financave publike
Sipas ZKA-së, problemet kryesore lidhen me pasaktësi në raportimin financiar, shkelje në procedurat e prokurimit, si dhe mangësi në menaxhimin e kontratave dhe shpenzimeve publike. Në ndërmarrjet publike janë regjistruar 4 opinione të kundërta dhe 5 të kualifikuara.
Ndër shkeljet sistematike të evidentuara janë:
- Hyrje në obligime pa mbulesë buxhetore;
- Kontraktim i projekteve pa fonde të siguruara;
- Vonesa në realizimin e investimeve kapitale;
- Mosrespektim i procedurave të prokurimit publik;
- Pagesa me vonesë dhe angazhime të stafit jashtë procedurave ligjore;
- Përdorim i mangët i sistemit të e-prokurimit.
Shkelje të rënda në Komunën e Prishtinës
Një nga pjesët më të theksuara të raportit i takon Komunës së Prishtinës, ku ZKA ka dhënë opinion të kualifikuar për pasqyrat financiare dhe konkluzion të kundërt për pajtueshmërinë. Ndër problemet identifikuara janë:
- Klasifikim i gabuar i shpenzimeve në 52 raste, në vlerë mbi 7.7 milionë euro;
- Mbivlerësim i detyrimeve kontingjente mbi 27 milionë euro;
- Pasaktësi në llogaritë e arkëtueshme dhe detyrimet financiare.
ZKA ka ngritur shqetësime edhe për një projekt me UNDP-në, ku janë transferuar 5.2 milionë euro parapagim, ndërsa mungon monitorim i plotë institucional dhe transparencë mbi zbatimin e tij.
Probleme në prokurimin publik dhe subvencionet
Raporti evidenton edhe shkelje të shumta në procedurat e prokurimit, përfshirë gabime në vlerësim të ofertave, mospërfshirje të pozicioneve në kontrata dhe devijime në vlerat përfundimtare të projekteve. Gjithashtu, janë konstatuar raste të lidhjes së kontratave pa mbulesë buxhetore dhe fillim i punimeve pa leje të nevojshme ndërtimore në projekte të mëdha infrastrukturore.
Gjatë vitit 2025, pagesat përmes vendimeve gjyqësore kanë arritur në mbi 45 milionë euro, me vonesa deri në 131 ditë. Gjithashtu, janë regjistruar mungesa dokumentacioni për ndarjen e saktë të kamatave dhe shpenzimeve përmbarimore. Në disa raste, subvencionet janë dhënë pa procedura të hapura konkurruese, duke përfshirë financimin e organizatave joqeveritare, çka përbën shkelje të rregullave të transparencës dhe barazisë në financim publik.
Mangësi serioze në institucione të ndryshme
Në pjesën e auditimeve të performancës, Bezad Halilaj ka evidentuar mangësi serioze në disa institucione publike. Në "Termokos", raporti flet për shpërndarje të pabarabartë të ngrohjes, sistem të dobët të faturimit dhe mungesë të kapaciteteve rezervë. Në Agjencinë për Krahasim dhe Verifikim të Pronës (AKKVP), janë evidentuar probleme me sistemin elektronik, mungesë të të dhënave të plota dhe inspektime të parregullta. Ndërsa në Universitetin e Prishtinës, sistemi SEMS është vlerësuar me mangësi në qeverisjen e TI-së, sigurinë e të dhënave dhe varësinë nga operatorët e jashtëm.
ZKA ka bërë thirrje institucioneve publike që t’i trajtojnë me seriozitet rekomandimet e auditimit, duke theksuar se ato synojnë përmirësimin e qeverisjes dhe rritjen e llogaridhënies në menaxhimin e parasë publike.
Me pak fjalë
Zyra Kombëtare e Auditimit ka zbuluar shkelje të rënda në menaxhimin e financave publike gjatë auditimeve 2025/2026. Probleme të tilla si pasaktësitë në raportimin financiar, shkeljet në prokurimin publik dhe mungesa e transparencës kanë qenë të përhapura në institucione të ndryshme, duke përfshirë edhe Komunën e Prishtinës. ZKA ka bërë thirrje për përmirësimin e qeverisjes dhe rritjen e llogaridhënies në menaxhimin e parasë publike.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
