Lufta në Iran ndikon në rritjen e papunësisë dhe inflacionit në SHBA
Lufta në Iran rrit papunësinë dhe inflacionin në SHBA
Numri i amerikanëve që aplikuan javën e kaluar për kompensim papunësie u rrit në 211 mijë, duke ngritur shqetësime për gjendjen e ekonomisë amerikane. Lufta në Iran dhe rritja e çmimeve të naftës po rëndojnë perspektivën ekonomike të vendit.
Sipas të dhënave të Ministrisë amerikane të Punës, gjatë javës që përfundoi më 9 maj, numri i aplikimeve të reja për kompensim papunësie u rrit me 12 mijë krahasuar me javën paraprake. Kjo shifër është pak më e lartë se 207 mijë kërkesat që kishin parashikuar analistët e anketuar nga FactSet.
Kërkesat javore për ndihmë papunësie janë një tregues i rëndësishëm i gjendjes së tregut të punës. Edhe pse largimet nga puna janë në nivele historikisht të ulëta, ekonomistët vlerësojnë se tregu i punës ka hyrë në një fazë stagnimi, me pak punësime të reja dhe pak pushime nga puna. Kjo po e mban normën e papunësisë në 4.3%, duke e bërë më të vështirë gjetjen e një pune të re për personat e papunë.
Në muajin prill, kompanitë amerikane hapën 115 mijë vende të reja pune, por lufta në Iran ka shtuar më tej pasigurinë për ekonominë. Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës botërore, vazhdon të mbetet e mbyllur, ndërsa çmimet e naftës janë rritur me më shumë se 50% që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit.
Çmimi mesatar i një galoni karburanti në SHBA është rritur në 4.53 dollarë, nga më pak se 3 dollarë sa ishte më parë. Kjo rritje e çmimeve ka shtuar kostot për qytetarët dhe ka krijuar hezitim te kompanitë për të punësuar punëtorë të rinj.
Të dhënat e qeverisë amerikane tregojnë se inflacioni i konsumit në prill 2025 u rrit me 3.8% në baza vjetore, niveli më i lartë në tre vitet e fundit. Në të njëjtën kohë, çmimet me shumicë u rritën me gjashtë për qind krahasuar me një vit më parë, ndërsa indeksi i çmimeve të prodhuesve u rrit me 1.4% vetëm nga marsi në prill, rritja më e madhe në më shumë se katër vjet.
Rezerva Federale vendosi të mbajë të pandryshuar normën bazë të interesit, duke argumentuar se paqëndrueshmëria në Lindjen e Mesme dhe inflacioni i lartë paraqesin rrezik shtesë për ekonominë. Ndërkohë, kompani të mëdha si Verizon, UPS, Amazon, Disney dhe Walmart kanë paralajmëruar shkurtime të vendeve të punës, ndërsa zhvillimi i inteligjencës artificiale po shton presionin mbi tregun e punës.
Mesatarja katërjavore e kërkesave të reja për kompensim papunësie u rrit me 750, duke arritur në 203,750. Numri total i amerikanëve që morën ndihmë papunësie gjatë javës që përfundoi më 2 maj u rrit me 24 mijë, duke arritur në 1.78 milionë persona.
Me pak fjalë
Lufta në Iran ka rritur papunësinë dhe inflacionin në SHBA, duke ndikuar negativisht në tregun e punës dhe stabilitetin ekonomik. Çmimet e naftës janë rritur me më shumë se 50%, ndërsa kompanitë po paralajmërojnë shkurtime të vendeve të punës.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
