Mungesa e ujit shton presionin: Si e ndan Zvicra ujin me vendet fqinje?

Mungesa e ujit po bëhet një çështje gjithnjë e më e rëndësishme për Zvicrën dhe vendet fqinje. Për shkak se shumë lumenj dhe liqene kalojnë kufijtë shtetërorë, periudhat e thatësirës mund të krijojnë edhe përplasje interesash mes vendeve.

Një shembull aktual është Lago Maggiore, ku interesat e Zvicrës dhe Italisë nuk përputhen gjithmonë. Italia dëshiron një nivel më të lartë të ujit në liqen për të siguruar furnizimin e bujqësisë në Luginën e Po-së, ndërsa në Ticino ekziston shqetësimi se një nivel më i lartë mund të rrisë rrezikun e përmbytjeve në zonën e Locarnos, raporton SRF, transmeton albinfo.ch.

Ticino refuzoi kërkesën nga Piemonte

Gjatë këtij viti, rajoni italian i Piemontes i kërkoi Ticinos që të lëshonte sasi shtesë uji në Lago Maggiore, niveli i të cilit prej kohësh është shumë i ulët.

Megjithatë, qeveria e Ticinos e refuzoi kërkesën, duke argumentuar se edhe vetë kantoni po përballet me një situatë të tensionuar sa i përket rezervave ujore.

Zvicra ka një rol të veçantë në këtë çështje, pasi konsiderohet “rezervuari ujor i Evropës”. Shumë prej lumenjve që burojnë ose ushqehen nga territori zviceran vazhdojnë drejt vendeve të tjera evropiane, që do të thotë se vendimet e marra në Zvicër mund të kenë pasoja përtej kufijve të saj.

Kush ka përparësi kur uji mungon?

Sipas Christian Bréthaut, profesor i politikave të ujit në Universitetin e Gjenevës, në situata të mungesës së ujit prioritet duhet t’u jepet nevojave që lidhen më së shumti me sigurinë.

Furnizimi me ujë të pijshëm është prioriteti kryesor, pasi qasja në ujë konsiderohet e drejtë themelore e njeriut. Pas tij vijnë siguria ushqimore dhe ajo energjetike.

Një problem, sipas ekspertit, është mungesa e të dhënave mjaftueshëm të sakta mbi konsumin real të ujit në sektorë të ndryshëm. Informacione më të mira do t’i ndihmonin autoritetet të vendosnin se kur dhe si duhet të përcaktohen prioritetet në periudha të mungesës.

Kur duhet të ndërhyjë Qeveria Federale?

Në Zvicër, kantonet janë zakonisht në vijën e parë për menaxhimin e krizave të tilla. Bréthaut e konsideron federalizmin zviceran një avantazh, pasi autoritetet lokale i njohin më mirë problemet dhe marrëdhëniet me rajonet fqinje.

Megjithatë, kur mosmarrëveshjet lokale shndërrohen në çështje diplomatike ndërmjet shteteve, eksperti vlerëson se duhet të përfshihet edhe Qeveria Federale në Bernë, duke mbështetur kantonet në negociatat me vendet fqinje.

Ndërkohë, bashkëpunimi ndërkombëtar për disa prej ujërave që ndan Zvicra me vendet fqinje është tashmë i rregulluar mirë. Rhine, Danubi dhe Liqeni i Konstancës përmenden si shembuj të suksesshëm, ku ekzistojnë komisione të përbashkëta dhe procedura për menaxhimin e përmbytjeve, thatësirave dhe cilësisë së ujit.

Marrëveshje të tilla pritet të bëhen edhe më të rëndësishme në të ardhmen, pasi ndryshimet klimatike mund t’i intensifikojnë periudhat e thatësirës dhe tensionet për përdorimin e burimeve ujore.

The post Mungesa e ujit shton presionin: Si e ndan Zvicra ujin me vendet fqinje? appeared first on Albinfo.

Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.