BE-ja nis përgatitjet financiare për anëtarësimin e Malit të Zi në vitin 2028
BE-ja miraton paketë financiare prej 3.2 miliardë eurosh për Malin e Zi
Komisioni Evropian ka miratuar një paketë financiare me vlerë të përgjithshme prej 3.2 miliardë eurosh për Malin e Zi, duke nisur kështu përgatitjet konkrete për anëtarësimin e tij në Bashkimin Evropian. Vendimi është marrë paralelisht me nisjen e hartimit të Traktatit të Anëtarësimit, duke shënuar një nga hapet më të rëndësishme në procesin e integrimit evropian të këtij vendi.
Sipas Komisionit Evropian, qëllimi i kësaj pakete është të përgatisë Malin e Zi për pjesëmarrje të plotë në buxhetin dhe politikat e BE-së, duke garantuar një kalim të lehtë administrativ nga statusi i vendit kandidat në atë të shtetit anëtar. Kjo do të mundësojë që Mali i Zi të fillojë të përfitojë nga fondet evropiane menjëherë pas anëtarësimit, ndërsa në të njëjtën kohë do të kontribuojë në buxhetin e përbashkët të Bashkimit.
Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Evropian, ka theksuar se paketa paraqet një hap konkret drejt së ardhmes së Malit të Zi në BE, duke theksuar se zgjerimi është një projekt i përbashkët evropian, i ndërtuar mbi merita, përkushtim dhe besim.
“Paketa e sotme është një tjetër hap konkret drejt së ardhmes së Malit të Zi në Unionin tonë. Po përgatisim Malin e Zi, shtetet anëtare dhe institucionet tona, sepse zgjerimi ka sukses vetëm kur është një projekt i përbashkët evropian, i ndërtuar mbi merita, përkushtim dhe besim”, tha von der Leyen.
Marta Kos, komisionere evropiane për Zgjerim, ka shtuar se kjo paketë përfaqëson përmbushjen e angazhimeve të BE-së ndaj Malit të Zi, ndërsa vendi vazhdon zbatimin e reformave të nevojshme për anëtarësimin.
“Kjo do ta bëjë kalimin e Malit të Zi nga një vend kandidat në një shtet anëtar sa më të lehtë që është e mundur. Do të sigurojë vazhdimësi që nga dita e parë e anëtarësimit”, ka deklaruar Kos.
Paketa financiare bazohet në supozimin e anëtarësimit në vitin 2028
Paketa financiare është hartuar duke u nisur nga supozimi se Mali i Zi do të bëhet anëtar i BE-së në vitin 2028. Dokumenti bazohet në propozimin për buxhetin shtatëvjeçar të BE-së për periudhën 2028-2034 dhe përcakton mënyrën se si një shtet i ri anëtar merr pjesë në buxhetin e përbashkët të Bashkimit.
Sipas vlerësimeve të Komisionit Evropian, Mali i Zi mund të përfitojë fonde të ndryshme gjatë periudhës shtatëvjeçare, duke përfshirë:
- 1.99 miliardë euro përmes Planit Kombëtar dhe Rajonal të Partneritetit;
- 277 milionë euro nga Politika e Përbashkët Bujqësore;
- 592 milionë euro për programe në fushën e punëve të brendshme;
- 37 milionë euro për programet e bashkëpunimit ndërkufitar Interreg;
- si dhe fonde shtesë nga programe të tjera të brendshme dhe të jashtme të BE-së.
Propozimi është dërguar Këshillit të BE-së dhe do të shërbejë si bazë për negociatat në kuadër të Kapitullit 33, i cili ka të bëjë me dispozitat financiare dhe buxhetore. Qëllimi është të sigurohet një kalim sa më të lehtë financiar, duke kufizuar ndikimin në buxhetet e shteteve anëtare ekzistuese.
Sipas vlerësimeve jozyrtare, anëtarësimi i Malit të Zi do t’i kushtonte qytetarëve të BE-së më pak se një euro në vit për kokë banori, duke treguar se kostoja për Bashkimin Evropian është minimale.
Reagimi i autoriteteve në Mal të Zi
Për Qeverinë e Malit të Zi, ky vendim i BE-së është një nga dy hapet më të rëndësishme të marrë deri më tani në favor të vendit. Maida Gorçeviq, ministrja për Çështje Evropiane, ka theksuar se Mali i Zi është i vetmi vend kandidat i përfshirë në këtë parashikim buxhetor, duke shënuar një sinjal të fortë politik se BE-ja e sheh atë si anëtarin e ardhshëm.
“Mali i Zi është i vetmi vend kandidat i përfshirë në këtë parashikim buxhetor – çka përbën një sinjal të fortë politik se Bashkimi Evropian e sheh atë si anëtarin e ardhshëm”, ka thënë Gorçeviq për Radion Evropa e Lirë.
Ajo ka shtuar se BE-ja po planifikon tashmë fondet që Mali i Zi do të mund t’i përdorë si shtet anëtar, duke garantuar një kalim të lehtë nga fondet e para-anëtarësimit te ato të rregullta evropiane.
“Ky planifikim tregon se Bashkimi Evropian nuk po përgatitet vetëm për vazhdimin e negociatave me Malin e Zi, por edhe për anëtarësimin e tij të suksesshëm, duke njohur rezultatet konkrete të reformave që po zbaton kjo qeveri”, ka shtuar ajo.
Analiza e ekspertëve: një kosto minimale për BE-në
Sipas ekspertëve, paketa financiare dëshmon se anëtarësimi i Malit të Zi në BE do të kishte një kosto shumë të vogël për qytetarët e Bashkimit Evropian. Peter Zherjaviç, korrespondent nga Brukseli për gazetën sllovene Delo, ka vlerësuar se kjo paketë tregon se sa e vogël është kostoja për BE-në nga anëtarësimi i vendeve të Ballkanit Perëndimor.
“Kjo paketë tregon qartë se sa e vogël është kostoja për Bashkimin Evropian nga anëtarësimi jo vetëm i Malit të Zi, por edhe i vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor. Nga ana tjetër, përparimi i shpejtë dhe i suksesshëm i Malit të Zi do të dëshmonte se BE-ja, pavarësisht skepticizmit, ende mund ta ringjallë politikën e zgjerimit”, ka thënë Zherjaviç.
Ai ka shtuar se anëtarësimi i Malit të Zi mund të nxisë zhvillimin ekonomik të vendit, falë fondeve të konsiderueshme që do të vihen në dispozicion nga buxheti evropian, duke përmirësuar gjithashtu pozitën e tij si pjesë e hapësirës politike dhe të sigurisë së Perëndimit.
Me pak fjalë
Komisioni Evropian ka miratuar një paketë financiare prej 3.2 miliardë eurosh për Malin e Zi, duke nisur përgatitjet për anëtarësimin e tij në BE në vitin 2028. Paketa, e bazuar në propozimin për buxhetin shtatëvjeçar të BE-së, synon të sigurojë një kalim të lehtë financiar dhe administrativ, duke garantuar që Mali i Zi të përfitojë nga fondet evropiane menjëherë pas anëtarësimit. Vendimi është parë si një sinjal i fortë politik nga autoritetet në Podgoricë, ndërsa ekspertët theksojnë se kostoja për BE-në është minimale.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
