Shqipëria humbi 23.6% të popullsisë në 25 vite, rënia më e lartë në Evropë
Shqipëria regjistron tkurrjen më të madhe demografike në Evropë
Shqipëria ka pësuar një tkurrje të theksuar të popullsisë që nga fillimi i viteve 2000, duke humbur gati një të katërtën e banorëve të saj. Sipas të dhënave të Eurostat, më 1 janar 2026 vendi numëronte rreth 2.34 milionë banorë, krahasuar me 3.06 milionë në vitin 2000. Kjo përfaqëson një reduktim prej 721 mijë persona, ose 23.6% gjatë një periudhe 25-vjeçare.
Nga të dhënat e Eurostat, e cila përdor edhe raportet e INSTAT, rezulton se Shqipëria ka pësuar tkurrjen më të theksuar në Evropë gjatë këtij periudhe. Në vendin e dytë renditet Bullgaria me një reduktim prej 21.6%, ndërsa Kosova, e cila nis vlerësimin nga viti 2003, ka humbur 19.3% të popullsisë së saj.
Një analizë e të dhënave të Eurostat për vendet evropiane tregon se rënia më e madhe pas Shqipërisë dhe Bullgarisë është ajo e Lituanisë (17.8%), Rumunisë (15.2%), Kroacisë (13.8%), Serbisë (13.2%) dhe Gjeorgjisë (11.1%). Në Maqedoninë e Veriut popullsia është tkurrur me 10%, ndërsa në Bosnjë-Hercegovinë me 9.5%. Hungaria ka humbur 7.2%, Polonia 5%, Armenia 4%, Greqia 3.8% dhe Estonia 2.9%.
Një përjashtim i vetëm në rajon është Mali i Zi, i cili ka regjistruar një rritje prej 3.3% të popullsisë që nga viti 2000.
Faktorët kryesorë: emigracioni, rënia e lindjeve dhe plakja e popullsisë
Shqipëria po përballet me një kombinim të rëndë demografik: emigrim të lartë, ulje të lindshmërisë dhe plakje të shpejtë të popullsisë. Emigracioni ka qenë faktor kryesor në këtë tkurrje, duke reduktuar jo vetëm numrin e banorëve, por edhe bazën e popullsisë në moshë riprodhuese. Si rezultat, numri i lindjeve ka rënë ndjeshëm, ndërsa raporti midis të rinjve dhe të moshuarve po përkeqësohet.
Që nga fillimi i viteve 1990, Shqipëria ka përjetuar cikle të njëpasnjëshme emigracioni, të cilët nuk kanë ndalur edhe pse ka pasur përmirësime ekonomike. Sipas të dhënave më të fundit të INSTAT, gjatë periudhës nga janari 2021 deri në vitin 2026, më shumë se 166.4 mijë shqiptarë kanë lënë vendin.
Një tjetër tregues i rëndësishëm është mosha mediana e popullsisë shqiptare, e cila ka arritur në 45 vjet më 1 janar 2026, nga 34.2 vjet në vitin 2014. Kjo tregon se gjysma e popullsisë shqiptare është tashmë mbi moshën 45 vjeç, duke e zhvendosur strukturën demografike drejt grupimeve më të moshuara.
Në vitin 2025, lindjet në Shqipëri arritën nivelin më të ulët historik të pas tranzicionit, me vetëm 22.5 mijë lindje, krahasuar me 82 mijë në vitin 1990. Shtesa natyrore po shkon drejt zeros, duke shtuar presionin mbi sistemet sociale dhe ekonomike të vendit.
Pasojat ekonomike dhe sociale të tkurrjes demografike
Tkurrja e popullsisë nuk ka pasoja vetëm në numrin e banorëve, por edhe në ekonomi. Ulja e bazës së konsumit, mungesa e fuqisë punëtore dhe presioni mbi sistemin e pensioneve janë ndër sfidat kryesore që po hasin autoritetet shqiptare.
Me më pak të rinj që hyjnë në tregun e punës dhe më shumë të moshuar që dalin në pension, raporti midis kontribuuesve dhe përfituesve po përkeqësohet. Bizneset po përballen gjithnjë e më shumë me mungesë punonjësish, veçanërisht në sektorët që kërkojnë fuqi punëtore të kualifikuar, duke detyruar shumë prej tyre të punësojnë punonjës të huaj.
Bashkimi Europian rrit popullsinë, ndërsa Shqipëria tkurret
Ndërsa Shqipëria dhe shumica e vendeve të Evropës Lindore po humbin popullsi, Bashkimi Europian (BE) po regjistron rritje të vazhdueshme. Më 1 janar 2026, popullsia e BE-së arriti në 452 milionë banorë, një rritje prej 706 mijë krahasuar me vitin e kaluar. Kjo ishte viti i pestë radhazi me rritje, pas rënies gjatë pandemisë në vitin 2021.
Rritja e popullsisë në BE nuk vjen nga lindjet, pasi që nga viti 2012 BE-ja ka regjistruar më shumë vdekje se lindje. Bilanci negativ natyror është kompensuar nga emigrimi neto pozitiv, duke treguar se pa hyrjen e emigrantëve, popullsia e BE-së do të ishte në rënie.
Gjatë vitit 2025, popullsia u rrit në 16 vende të BE-së. Normat më të larta të shtimit u regjistruan në Maltë (24.1 persona për 1,000 banorë), Qipro (13.7) dhe Luksemburg (13.1).
Në krahasim afatgjatë, Malta ka rritur popullsinë me 51.3% që nga viti 2000, duke qenë kështu vendi me rritjen më të lartë në Evropë. Pas saj renditen Irlanda (45.9%), Qipro (44.3%) dhe Islanda (41.3%).
Këto vende kanë arritur të zbusin humbjen natyrore duke tërhequr emigrantë, falë ekonomive të tyre të zhvilluara, pagave më të larta, vendeve pune dhe stabilitetit institucional. Kjo ka bërë që ato të jenë destinacione tërheqëse për fuqinë punëtore nga Ballkani, Europa Lindore dhe vende të tjera.
Me pak fjalë
Shqipëria ka pësuar tkurrjen më të madhe demografike në Evropë gjatë 25 viteve të fundit, me një reduktim prej 23.6% të popullsisë. Emigracioni i lartë, rënia e lindshmërisë dhe plakja e popullsisë janë faktorët kryesorë që kanë kontribuar në këtë situatë. Ndërsa Shqipëria humbet banorë, BE-ja po rrit popullsinë duke tërhequr emigrantë, duke krijuar dy realitete të ndryshme demografike në Evropë.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
