Haxhiu kërkon trajtim prioritar për shqiptarët e Luginës: thirrje ndërkombëtare

Haxhiu iu drejtohet OKB-së, BE-së dhe OSBE-së për të drejtat e shqiptarëve në Luginë

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka ngritur zërin për të drejtat e shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, duke iu drejtuar mekanizmave ndërkombëtarë për të trajtuar këtë çështje me prioritet. Në një postim të publikuar në Facebook, ajo ka theksuar se vërejtjet përfundimtare të Komitetit të OKB-së për Eliminimin e Diskriminimit Racor (CERD) kundër Serbisë, konfirmojnë shqetësimet e ngritura gjatë viteve nga shqiptarët në Luginë dhe nga institucionet kosovare.

Rezoluta e Kuvendit të Kosovës dhe përgjegjësia shtetërore

Haxhiu ka përmendur se Kuvendi i Kosovës, përmes rezolutës së miratuar më 24 prill 2026, ka trajtuar këtë çështje si një përgjegjësi shtetërore. Ajo ka theksuar se pasivizimi i adresave përbën diskriminim dhe cenim të pranisë juridike të qytetarëve, duke u mohuar atyre dokumentet, shërbimet dhe sigurinë para ligjit.

Thirrje për zbatim të plotë të rekomandimeve të CERD-it

Në postimin e saj, Haxhiu ka bërë thirrje partnerëve ndërkombëtarë, duke përfshirë OKB-në, Bashkimin Evropian, OSBE-në dhe Këshillin e Evropës, që të trajtojnë këtë çështje me prioritet dhe të kërkojnë nga Serbia zbatimin e plotë të rekomandimeve të CERD-it.

Të drejtat e shqiptarëve nuk duhet të mbeten në margjina

Ajo ka shtuar se të drejtat e shqiptarëve në Luginë nuk duhet të mbeten në margjinat e raporteve ndërkombëtare, por të jenë pjesë e dialogut politik, monitorimit ndërkombëtar dhe proceseve që lidhen me sundimin e ligjit dhe trajtimin e pakicave.

Konteksti historik dhe rëndësia aktuale

Çështja e shqiptarëve në Luginë ka qenë një temë e ndjeshme në marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë për dekada. Që nga lufta e vitit 1999, shqiptarët në këto zona kanë përballur diskriminim sistematik dhe pengesa në aksesin ndaj të drejtave themelore. Në vitin 2001, përmes Marrëveshjes së Kumanovës, u parashikua një proces demokratizimi në Luginë, por zbatimi i këtij procesi ka qenë i ngadalshëm dhe i paplotë. Në vitin 2015, Kuvendi i Kosovës miratoi një rezolutë për avancimin e përkujdesjes institucionale ndaj shqiptarëve në këto zona, por zbatimi ka mbetur i kufizuar.

Reagimet ndërkombëtare dhe presioni mbi Serbinë

Raportet e OKB-së dhe organizatave të tjera ndërkombëtare kanë dokumentuar vazhdimisht diskriminimin ndaj shqiptarëve në Luginë. Në vitin 2023, CERD-i ka nxjerrë rekomandime të forta kundër Serbisë, duke kërkuar përmirësime në trajtimin e pakicave. Megjithatë, Serbia ka treguar pak interes në zbatimin e këtyre rekomandimeve, duke e konsideruar çështjen si një çështje të brendshme.

Roli i institucioneve kosovare

Institucionet e Kosovës kanë luajtur një rol aktiv në mbështetjen e shqiptarëve në Luginë. Përveç rezolutës së vitit 2026, Kuvendi i Kosovës ka miratuar edhe masa të tjera për mbështetjen e pakicave, duke përfshirë programe arsimore dhe shëndetësore. Gjithashtu, institucione të tilla si Ministria e Punëve të Jashtme kanë bërë thirrje të vazhdueshme ndërkombëtare për trajtimin e këtij problemi.

Perspektiva e ardhshme

Nëse presioni ndërkombëtar do të rritet, mund të ndodhë një ndryshim në qëndrimin e Serbisë. Megjithatë, për një zgjidhje të qëndrueshme, është e nevojshme një angazhim të vazhdueshëm nga të gjitha palët e përfshira. Haxhiu ka theksuar se vetëm përmes një bashkëpunimi të ngushtë ndërmjet Kosovës, Serbisë dhe partnerëve ndërkombëtarë, mund të arrihet një zgjidhje e qëndrueshme për të drejtat e shqiptarëve në Luginë.

Me pak fjalë:

• Albulena Haxhiu ka bërë thirrje ndërkombëtare për trajtimin me prioritet të të drejtave të shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc.
• Vërejtjet e fundit të CERD-it kundër Serbisë konfirmojnë shqetësimin e gjatë të shqiptarëve në Luginë.
• Kuvendi i Kosovës ka miratuar rezolutë për avancimin e përkujdesjes institucionale ndaj këtyre pakicave.
• Thirrja e Haxhiut përfshin partnerë si OKB-në, BE-në, OSBE-në dhe Këshillin e Evropës.
• Të drejtat e shqiptarëve duhet të jenë pjesë e dialogut politik dhe monitorimit ndërkombëtar.

Për më shumë informacion rreth kësaj çështje, mund të klikoni këtu.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.