Ansambli URA, ura e brezit të ri mes traditës shqiptare dhe Zvicrës
I themeluar në prill të vitit 2025 nga një grup të rinjsh shqiptarë të rritur në Zvicër dhe me përvojë të gjatë në jetën e shoqatave shqiptare, Ansambli URA synon të krijojë një hapësirë ku kultura, tradita dhe identiteti shqiptar të përcillen te brezat e rinj në mënyrë profesionale dhe të organizuar. Vetë emri “URA” përmbledh filozofinë e ansamblit, të krijojë lidhje mes Zvicrës dhe vendit të origjinës, mes brezave, si dhe mes traditës dhe jetës moderne.
Në një kohë relativisht të shkurtër, ansambli është rritur në 170 anëtarë, prej të cilëve 140 janë valltarë dhe muzikantë aktivë. Aktiviteti i tij është i organizuar në katër grupe sipas moshës, të emërtuara sipas urave historike shqiptare – URA e Goricës, URA e Mesit, URA e Gurit dhe grupi kryesor i të rriturve URA. Krahas grupeve të vallëzimit, ansambli ka edhe Orkestrën URA, e cila zhvillon prova të rregullta dhe ofron edhe kursin e çiftelisë.
Një pjesë e rëndësishme e misionit të URA-s lidhet me fëmijët dhe të rinjtë shqiptarë që kanë lindur ose janë rritur në Zvicër. Përmes vallëzimit, muzikës, veshjeve tradicionale dhe njohjes së historisë së krahinave shqiptare, ansambli synon t’u krijojë atyre mundësi që ta njohin më nga afër prejardhjen e familjeve të tyre.
Besijan Hoxhaj tregon për revistën Albinfo.ch se kjo lidhje funksionon në të dyja drejtimet, të rinjtë mësojnë nga prindërit dhe gjyshërit, por në disa raste edhe ata u përcjellin brezave më të vjetër njohuri të reja për kulturën dhe traditën shqiptare.
Edhe pse është një ansambël i ri, URA ka pasur një aktivitet të dendur. Që nga shtatori i vitit 2025, ka realizuar më shumë se 15 paraqitje në Zvicër, Gjermani, Shqipëri dhe Kosovë, ndërsa ka organizuar edhe dy aktivitete të veta. Përveç paraqitjeve në komunitetin shqiptar, ansambli është prezantuar edhe para publikut zviceran dhe ka krijuar bashkëpunime me ansamble të tjera shqiptare, përfshirë partneritetin me Ansamblin Kreshnikët nga Wuppertali. Në këtë rrugëtim, pjesë e aktiviteteve kanë qenë edhe pritje diplomatike, festivale, manifestime kulturore dhe ceremoni familjare.
Një tjetër moment i rëndësishëm në kalendarin e Ansamblit URA është mbrëmja festive e 21 nëntorit në Kloten, e organizuar në prag të 28 Nëntorit. Pas interesimit të madh për aktivitetin e vitit të kaluar, kur mbrëmja e Ditës së Flamurit u shit plotësisht dy javë para organizimit, këtë vit ansambli ka zgjedhur një sallë me kapacitet për rreth 650 mysafirë. Në program do të paraqiten të katër grupet e vallëzimit, nga fëmijët më të vegjël deri te të rriturit, si dhe Orkestra URA me muzikë live. Pjesë e mbrëmjes do të jetë edhe Ansambli Kreshnikët, ndërsa një nga të ftuarit është artisti shqiptar Vendim Kapaj, i cili është pjesë e filmit “The Odyssey”, shkruan albinfo.ch.
Përtej skenës dhe paraqitjeve publike, drejtuesit e Ansamblit URA e shohin veprimtarinë e tyre si një proces të vazhdueshëm të edukimit kulturor. Për ta, ruajtja e gjuhës, valleve, muzikës, veshjeve dhe historisë shqiptare kërkon punë të vazhdueshme dhe përfshirjen e familjeve. Në këtë frymë, mesazhi i tyre për prindërit shqiptarë në Zvicër është që afrimin e fëmijëve me kulturën dhe traditën të mos e lënë për më vonë, por ta bëjnë pjesë të përditshmërisë së tyre. Përmes këtij vizioni, URA synon të jetë jo vetëm një ansambël vallesh, por edhe një hapësirë ku brezat e rinj mund t’i mbajnë pranë njëra-tjetrës jetën në Zvicër dhe rrënjët shqiptare.
Intervista e plotë
1. Kur është themeluar Ansambli URA dhe si lindi ideja për krijimin e tij?
Ansambli URA u themelua në vitin 2025 nga një grup themeluesish të rinj, të cilët kanë kaluar shumë vite në jetën e shoqatave shqiptare në Zvicër. Të gjithë jemi rritur këtu, prandaj e njohim nga afër edhe kulturën zvicerane. Këtë e shohim si përparësi: ne i kuptojmë të dyja botët dhe duam të ndërtojmë ura mes tyre. Nga përvoja jonë në shoqata kemi mësuar shumë, dhe kështu lindi ideja: të krijojmë diçka që nuk ekzistonte ende, një vend ku të gjitha përvojat tona pozitive bashkohen nën një çati. Donim një ansambël me vendime të shpejta, me strukturë të qartë dhe me një lidhje të ngushtë e të drejtpërdrejtë me anëtarët dhe familjet e tyre. Për ne, anëtarët nuk janë numra, por pjesë e një familjeje që rritet së bashku.
2. Kush qëndron pas themelimit të ansamblit?
Ansambli URA u themelua më 25 prill 2025 nga dhjetë themelues: Besijan Hoxhaj, Besjana Shahinaj, Lirim Ismajli, Lirona Ismajli, Agon Berisha, Burim Krasniqi, Mergur Cikaj, Rilind Sefedini, Enesa Sefedini-Kastrati dhe Dardan Qereti. Të gjithë kishim mbledhur përvojë të gjatë në shoqata të ndryshme shqiptare në Zvicër, dhe pikërisht kjo përvojë e përbashkët na bashkoi për të hapur një kapitull të ri. Sot secili prej tyre kontribuon në mënyrën e vet. Kryesia aktuale përbëhet nga Besijan Hoxhaj si kryetar, Besjana Shahinaj si nënkryetare dhe Alketa Ramabaja si sekretare. Por pas ansamblit nuk qëndrojnë vetëm themeluesit dhe kryesia, por edhe trajnerët, prindërit dhe vullnetarët, që japin kohën dhe energjinë e tyre çdo javë.
3. Çfarë nevoje apo ideje dëshironit të adresonit me krijimin e Ansamblit URA në Zvicër?
Në diasporë, lidhja me origjinën nuk ruhet vetvetiu. Shumë fëmijë shqiptarë në Zvicër e njohin kulturën tonë vetëm nga dasmat ose nga pushimet verore në atdhe. Ne pamë nevojën për një vend ku kultura shqiptare mësohet në mënyrë të rregullt dhe profesionale: me trajnime javore, me njohuri për historinë e valleve dhe të veshjeve, me muzikë dhe me paraqitje dinjitoze para publikut. Njëkohësisht donim t’i tregonim edhe shoqërisë zvicerane një imazh të bukur, të rregullt dhe krenar të komunitetit shqiptar. Kultura jonë meriton të shihet me respekt, si nga të rinjtë tanë, ashtu edhe nga fqinjët tanë zviceranë.
4. Pse u zgjodh emri „URA” dhe çfarë simbolizon ai për ju?
Kishim shumë propozime për emrin, por donim diçka të shkurtër, që të shqiptohet lehtë edhe nga njerëzit që nuk flasin shqip. Ideja për emrin URA erdhi nga Dardan Qereti, një nga themeluesit tanë. Kur u shpjegojmë miqve zviceranë se „ura” në shqip do të thotë „Brücke”, ata e kuptojnë menjëherë lidhjen: ne duam të bashkojmë. Kështu një emër shumë i shkurtër merr një kuptim shumë të thellë dhe mbetet në kujtesë. Ne jemi urë mes Zvicrës dhe atdheut, mes fëmijëve dhe prindërve, mes traditës dhe modernitetit. Të rinjtë tanë nuk duhet të zgjedhin mes dy identiteteve. Ata mund t’i mbajnë të dyja me krenari, dhe URA është vendi ku këto dy botë takohen.
5. Cili është misioni kryesor i ansamblit?
Misioni ynë është ta bëjmë kulturën shqiptare të dukshme në Zvicër në mënyrë profesionale, dinjitoze dhe autentike. Për ne, një valle nuk është vetëm lëvizje. Asnjëherë nuk e interpretojmë një valle pa i nderuar koreografët që e kanë krijuar, pa e kuptuar historinë që qëndron pas saj dhe pa e njohur veshjen popullore që i përket. Për këtë kemi lidhje të ngushta me profesorë nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, të cilët na pasurojnë dita ditës me njohuritë e tyre, që ta jetojmë kulturën tonë të çmuar dhe traditën tonë të pasur të valleve në mënyrën më autentike. Por URA nuk është vetëm grup vallesh. Është komunitet, është shkollë kulture dhe është vend ku formohen krenaria, disiplina dhe miqësia.
6. Sa valltarë dhe anëtarë ka aktualisht Ansambli URA?
Sot Ansambli URA numëron 170 anëtarë, nga të cilët 140 janë valltarë dhe muzikantë aktivë të orkestrës. Anëtarët e tjerë na mbështesin si anëtarë pasivë, prindër dhe përkrahës të ansamblit. Për një ansambël që u themelua vetëm në prill të vitit 2025, ky interesim na gëzon shumë, por mbi të gjitha na tregon sa e madhe ishte nevoja në komunitetin shqiptar në Zvicër.
7. Si është e organizuar struktura e ansamblit sipas grupmoshave?
Ansambli ka katër grupe vallesh, nga fëmijët deri te të rriturit, dhe secili grup mban emrin e një ure historike shqiptare. Më të vegjlit kërcejnë te URA e Goricës, e cila mban emrin e urës së njohur të Beratit. Juniorët janë te URA e Mesit, sipas urës historike të Shkodrës, ndërsa adoleshentët te URA e Gurit, sipas urës së gurit në Prizren. Të rriturit përbëjnë grupin kryesor URA. Grupet e fëmijëve dhe të rinjve stërviten një herë në javë, kurse të rriturit dy herë në javë. Kështu një fëmijë që fillon te URA e Goricës mund ta ecë gjithë rrugën, urë pas ure, deri te grupi i të rriturve.
Përveç valltarëve kemi edhe Orkestrën URA, e cila aktualisht mban edhe kursin e çiftelisë. Orkestra ka një provë të rregullt në javë, dhe falë lokalit tonë muzikantët mund të organizojnë vetë prova shtesë sipas nevojës. Të gjitha grupet stërviten në Dübendorf.
8. A përfshihen kryesisht fëmijë e të rinj të lindur në Zvicër?
Po, shumica dërrmuese e fëmijëve dhe të rinjve tanë kanë lindur ose janë rritur në Zvicër, ashtu si edhe ne themeluesit. Për ta, Zvicra është shtëpia, ndërsa Kosova, Shqipëria dhe trojet shqiptare janë rrënjët. Te URA ata gjejnë një vend ku të dyja këto pjesë të identitetit të tyre kanë vend. Por ansambli nuk është vetëm për të rinjtë. Kemi edhe të rritur që janë bashkuar me ne më vonë, si dhe prindër që erdhën fillimisht vetëm për t’i sjellë fëmijët në stërvitje dhe sot janë pjesë aktive e komunitetit tonë. Kjo përzierje brezash e bën URA-n të veçantë.
9. A ka raste kur fëmijët që rriten në Zvicër fillojnë përmes ansamblit të mësojnë më shumë për kulturën, traditat dhe vendin e origjinës së familjeve të tyre?
Po, dhe këto janë momentet më të bukura për ne. Te URA, për çdo valle dhe çdo veshje shpjegojmë nga vjen dhe çfarë përfaqëson. Shpesh kjo e zgjon një interes që shkon shumë më larg. Shumë prindër, por edhe anëtarë të grupit të të rriturve, na tregojnë se në shtëpi ulen me prindërit dhe gjyshërit e tyre dhe duan të dinë më shumë për familjen, për prejardhjen dhe veçanërisht për krahinën e tyre: si kërcehet atje, si visheshin të parët, cilat janë këngët dhe zakonet e atij vendi. Por ndodh edhe e kundërta, dhe kjo na prek veçanërisht: ka raste kur anëtarët tanë u mësojnë prindërve të tyre diçka të re për kulturën shqiptare. Atëherë ura funksionon në të dy drejtimet, nga brezi i vjetër te i riu dhe nga i riu te i vjetri. Edhe gjuha përfiton, sepse te URA flitet shqip dhe fjalët e reja mësohen natyrshëm, përmes vallës dhe këngës.
10. Në cilat manifestime kulturore ka marrë pjesë Ansambli URA deri tani?
Megjithëse jemi një ansambël i ri, kalendari ynë ka qenë shumë i ngjeshur. Që nga shtatori i vitit 2025 kemi pasur mbi 15 paraqitje në Zvicër, Gjermani, Shqipëri dhe Kosovë.
Kemi organizuar dy evente tonat. I pari ishte mbrëmja e Ditës së Flamurit në nëntor 2025 në Dübendorf, e cila u shit plotësisht dy javë para eventit. I dyti ishte „Lulet e Verës” në qershor 2026 në Effretikon, një shfaqje që duam ta mbajmë çdo vit dhe që u përket tërësisht fëmijëve tanë. Kryesia dhe vullnetarët ndihmojnë në organizim, por në skenë, nga moderimi deri te vallet dhe këngët, gjithçka realizohet vetëm nga fëmijët e ansamblit. Reagimet ishin shumë emocionuese, sepse fëmijët duhej të dilnin nga vetja, të merrnin përgjegjësi dhe të planifikonin vetë.
Përveç eventeve tona, jemi paraqitur në manifestime të ndryshme: nga një festë fshati në Solothurn para publikut zviceran, te eventet e komunitetit shqiptar në Zvicër, deri te paraqitje jashtë vendit, në Düsseldorf, München dhe Tiranë. Në Stuttgart u paraqitëm së bashku me Ansamblin Kreshnikët dhe Ansamblin ORA, dhe me Ansamblin Kreshnikët na lidh sot një partneritet i ngushtë. Në një pritje diplomatike në Zürich i pritëm mysafirët me veshje popullore, dhe shumë familje na kanë zgjedhur për dasmat e tyre në Zvicër, Gjermani dhe Kosovë.
Edhe javët në vijim janë të mbushura, ndër të tjera me një festival në Lozanë dhe me paraqitje te një grup boshnjak valleje, çka na gëzon veçanërisht, sepse ura jonë lidh edhe kultura të ndryshme.
11. Më 21 nëntor Ansambli URA organizon një mbrëmje festive në Kloten. Si lindi ideja për organizimin e kësaj mbrëmjeje?
Mbrëmja e 21 nëntorit është vazhdimi i festës sonë të Ditës së Flamurit nga viti i kaluar. Atëherë biletat u shitën dy javë para eventit. Kujdesëm që çdo familje e anëtarëve tanë të kishte vendin e saj, por interesimi nga jashtë ishte aq i madh, sa fatkeqësisht nuk arritëm t’i plotësonim të gjitha kërkesat. Kjo ishte për ne edhe kënaqësi, edhe përgjegjësi. Prandaj këtë vit vendosëm ta bëjmë mbrëmjen më të madhe dhe ta zhvendosim në Kloten, në një sallë me vend për rreth 650 mysafirë. Nëntori është muaji më i rëndësishëm për çdo shqiptar, dhe në prag të 28 Nëntorit duam t’i japim kësaj feste dinjitetin që meriton: jo thjesht një festë, por një mbrëmje kulture me standard të lartë, ku familjet, brezat dhe miqtë zviceranë ulen së bashku.
12. Çfarë programi artistik keni përgatitur për publikun?
Publiku do të shohë në skenë të gjithë ansamblin: të katër grupet tona, nga më të vegjlit te URA e Goricës deri te grupi i të rriturve, si dhe Orkestrën URA me muzikë live. Do të paraqesim valle nga krahina të ndryshme shqiptare, secila me historinë dhe veshjen e saj, sepse për ne çdo valle tregon një pjesë të kulturës sonë. Na gëzon shumë që në skenë do të jenë edhe partnerët tanë, Ansambli Kreshnikët nga Wuppertali, me të cilët ndajmë të njëjtin mision. Një nga momentet kulmore të mbrëmjes do të jetë paraqitja e Vendim Kapajt. Pjesën tjetër të programit e mbajmë ende si surprizë. Mund të premtojmë vetëm një gjë: kush vjen, do të largohet me krenari dhe me emocion.
13. Në mesin e të ftuarve është edhe Vendim Kapaj, i cili është pjesë e filmit hollywoodian The Odyssey. Si erdhi deri te ftesa e tij?
Me Vendimin u njoha personalisht gjatë një paraqitjeje në Tiranë, shumë kohë para se të bëhej e ditur pjesëmarrja e tij në The Odyssey. Ajo që na lidhi që në fillim nuk ishte emri, por dashuria e përbashkët për kulturën shqiptare. Më vonë arrita të gjeja numrin e tij dhe i dërgova ftesën tonë. Ai u gëzua shumë dhe e pranoi me entuziazëm. Nga ky kontakt lindi edhe diçka më shumë: e vizituam në Shqipëri dhe patëm nderin të kalonim një darkë së bashku me të dhe me grupin polifonik të Ansamblit Amantia. Në tryezë ishte edhe Nazif Çela, një nga zërat më të njohur të polifonisë labe, i cili na dha shumë këshilla të çmuara për rrugën tonë. Atë mbrëmje na kënduan këngë polifonike si „Bubulina” dhe „Ago Ymer Ago” dhe na shpjeguan historinë që qëndron pas tyre. Na nderuan me kulturën që ruhet me aq krenari në Labëri deri më sot. Ishte një mbrëmje që nuk do ta harrojmë kurrë, dhe pikërisht këtë frymë duam ta sjellim më 21 nëntor në Kloten.
14. Çfarë rëndësie ka për Ansamblin URA prania e një artisti shqiptar me një përvojë të tillë ndërkombëtare në këtë mbrëmje?
Ka një rëndësi të madhe, sidomos për fëmijët dhe të rinjtë tanë. Ata shohin me sytë e tyre se tradita shqiptare nuk është diçka e vjetëruar apo vetëm për muze. Fyelli është ndër tingujt më të vjetër të kulturës sonë, dhe Vendimi tregon se ky tingull ka vend edhe në produksionet më të mëdha të botës. Për ne kjo është edhe konfirmim i rrugës që kemi zgjedhur: kur tradita trajtohet me respekt dhe profesionalizëm, ajo mund të arrijë kudo. Ky është mesazhi që duam t’u japim të rinjve tanë: rrënjët nuk të pengojnë, por të mbajnë kur rritesh.
15. Cili është mesazhi juaj për familjet shqiptare në Zvicër që dëshirojnë t’i afrojnë fëmijët e tyre me kulturën dhe traditën shqiptare?
Mos e lini këtë për më vonë. Gjuha, vallja, muzika dhe historia nuk trashëgohen vetvetiu, ato duhet t’u jepen fëmijëve me dashuri dhe me durim. Një fëmijë që e njeh origjinën e vet, ecën më i sigurt në jetë dhe e di se nga vjen. Ne vetë jemi rritur këtu dhe e dimë sa vlerë ka kur i mban të dyja botët pranë vetes. Dyert e URA-s janë të hapura për çdo familje. Ejani, shihni, provoni. Sepse kur një fëmijë kërcen për herë të parë vallen e gjyshërve të tij, nuk mëson vetëm hapa. Ai ndërton urën e vet drejt rrënjëve, dhe ajo urë e mban për gjithë jetën.
Intervista është zhvilluar me Besijan Hoxhaj/Albinfo.ch
The post Ansambli URA, ura e brezit të ri mes traditës shqiptare dhe Zvicrës appeared first on Albinfo.
Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
