Lufta SHBA-Iran mund të shmanget? Trump vendos kushtet e Teheranit
Trump: Lufta kundër Iranit mund të shmanget nëse Teheran pranon kushtet e SHBA-së
Presidenti i Donald Trump, gjatë një deklarate të mbajtur në Oval Office, ka theksuar se krizat me Iranin mund të zgjidhen përmes bisedimeve, por vetëm nëse qeveria e Teheranit pranon kushtet e vendosura nga Washingtoni. Gjatë një takimi me gazetarët, Trump ka deklaruar:
"Ne jemi të gatshëm për paqe, por nuk do të lejojmë asnjë sulm kundër interesave të SHBA-së ose aleatëve tanë. Lufta nuk është zgjidhja, por Irani duhet të ndryshojë sjelljen e tij."Nga ana tjetër, qeveria iraniane ka reaguar duke iu referuar thirrjeve të tyre për dialog, duke theksuar se sanktionet ekonomike janë ajo që po shton tensionet. Në një deklaratë zyrtare, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Abbas Mousavi, ka thënë:
"SHBA-ja duhet të respektojë sovranitetin tonë dhe të heqë sankcionet. Bisedimet janë e vetmja mënyrë për të arritur stabilitet në rajon."Prapaskena e marrëdhënieve SHBA-Iran
Marrëdhëniet ndërmjet SHBA-së dhe Iranit kanë qenë të tensionuara për dekada, duke filluar nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Në vitin 2018, Trump vendosi të tërhiqte SHBA-në nga Marreveshja Bërthamore e vitit 2015, duke e quajtur atë "më të keqen e marrëveshjeve ndërkombëtare". Që atëherë, tensionet kanë rritur, duke përfshirë edhe sulmet kundër anijeve në Gjirin Persik dhe vrasjen e gjeneralit iranian Qasem Soleimani në janar 2020.
Reagimet ndërkombëtare
Komuniteti ndërkombëtar ka reaguar ndryshe ndaj thirrjeve të Trump. Ndërsa Izraeli ka mbështetur qëndrimin e SHBA-së, Rusia dhe Kinë kanë kërkuar moderim dhe dialog. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, ka thirrur për "zhbllokim të menjëhershëm të tensionit" dhe rivendosjen e bisedimeve diplomatike.
Çfarë ndodh nëse Irani refuzon?
Nëse Teherani nuk pranon kushtet e SHBA-së, Trump ka lënë të kuptohet se opsionet ushtarake nuk janë përjashtuar. Megjithatë, analistët e sigurisë kanë paralajmëruar se një konflikt i tillë do të kishte pasoja të rënda për të gjithë rajonin, duke përfshirë edhe tërmetet e naftës dhe destabilizimin e ekonomisë globale.
Analiza e situatës aktuale
Sipas ekspertëve, kjo fazë e tensionit është një nga më të rrezikshmet që nga viti 2020. Ndërsa SHBA-ja mbështetet në presionin ekonomik dhe ushtarak, Irani po përpiqet të mbajë unitetin e brendshëm duke përdorur propagandën kundër "armikut perëndimor". Një zgjidhje diplomatike mbetet e mundur, por koha po kalon shpejt.
Me pak fjalë:
- Donald Trump ka lënë të kuptohet se lufta kundër Iranit mund të shmanget nëse Teherani pranon kushtet e SHBA-së.
- Irani kërkon heqjen e sanktimeve dhe respektimin e sovranitetit të tij.
- Tensionet kanë rritur që nga viti 2018, kur SHBA-ja u tërhoq nga Marreveshja Bërthamore.
- Komuniteti ndërkombëtar kërkon moderim, ndërsa opsionet ushtarake mbeten të hapura nëse bisedimet dështojnë.
- Një konflikt i tillë do të kishte pasoja të rënda për rajonin dhe ekonomi globale.
Burime të tjera:
Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
