BE ridrejton fondet e reformave: Maqedonia e Veriut, Shqipëria dhe Mali i Zi në fokus

BE ridrejton fondet e reformave drejt vendeve më të avancuara të Ballkanit Perëndimor

Bashkimi Evropian po planifikon të ridrejtojë një pjesë të mjeteve nga Instrumenti për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor drejt Maqedonisë së Veriut, Shqipërisë dhe Malisë së Zi, duke iu kushtuar atyre vendeve që kanë arritur përparim më të madh në zbatimin e reformave të nevojshme për integrimin evropian. Lajmi, i publikuar nga Euronews, bazohet në deklaratat e dy zyrtarëve të Komisionit Evropian, të përcjellura nga agjencia INA.

Sipas burimeve të Komisionit Evropian, institucioni po rishpërndan fondet e pashfrytëzuara nga ky instrument financiar, i ngritur në vitin 2024 për të mbështetur vendet e Ballkanit Perëndimor në zbatimin e reformave të domosdoshme për anëtarësim në BE. Instrumenti për Reforma dhe Rritje mbulon periudhën 2024–2027 dhe disponon me një buxhet total prej 6 miliardë euro.

Deri më tani, janë disbursuar vetëm rreth 673 milionë euro, ndërsa pothuajse të gjitha fondet e deritanishme kanë përfunduar te tre vendet që janë vlerësuar si më të suksesshme në procesin e reformave. Mali i Zi, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut janë identifikuar si vendet që kanë shënuar përparimin më të madh falë zbatimit të agjendave të tyre reformuese.

Në anën tjetër, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova dhe Serbia janë vlerësuar si vende që kanë mbetur prapa në përmbushjen e obligimeve të tyre reformuese. Rregullat e instrumentit parashikojnë që reformat të realizohen brenda afateve të paracaktuara. Nëse një vend nuk i përmbush detyrimet, Komisioni Evropian mund të pezullojë ose të ndalojë plotësisht pagesën e fondeve të lidhura me ato reforma.

Pas skadimit të periudhës së paraparë për përmbushjen e kushteve, fondet e pashfrytëzuara mund të ridrejtohen te vendet që kanë shënuar progres më të madh. Një zëdhënës i Komisionit Evropian ka deklaruar për Euronews se institucioni do të kryejë një vlerësim të plotë dhe objektiv të progresit të të gjitha vendeve për hapat reformues që duhej të përmbusheshin deri më 30 qershor 2026. Më pas do të vendoset se cilat vende do të përfitojnë nga fondet e pashfrytëzuara.

Sipas raportimeve, Bosnja dhe Hercegovina pritet të jetë humbësja më e madhe, pasi deri tani nuk ka marrë asnjë pagesë nga ky instrument për shkak të mosrealizimit të reformave të kërkuara. Edhe Kosova dhe Serbia mund të përballen me ulje të fondeve, megjithëse kanë përfituar një pjesë të mjeteve.

Në muajin prill, Marta Kos, eurokomisionere për Zgjerim, i kishte dërguar një letër vendeve të Ballkanit Perëndimor duke u bërë thirrje të përshpejtojnë reformat, në të kundërtën rrezikojnë të humbasin fondet e parashikuara. Zyrtarët evropianë kanë theksuar se ky instrument bazohet në parimin e shpërblimit sipas rezultateve. “Është si një vend pune: paguhesh vetëm për punën që ke kryer”, është shprehur një përfaqësues i BE-së.

Komisioni Evropian pritet që më vonë gjatë këtij muaji t’u paraqesë shteteve anëtare detaje shtesë lidhur me shumën e fondeve që do të ridrejtohen dhe mënyrën e shpërndarjes së tyre. Ndërkohë, Brukseli rithekson se zbatimi i reformave mbetet kushti kryesor që vendet e Ballkanit Perëndimor të përfitojnë maksimalisht nga Plani i Rritjes i BE-së.

Me pak fjalë

Bashkimi Evropian po ridrejton fondet e reformave për Ballkanin Perëndimor drejt vendeve që kanë shënuar përparim më të madh në zbatimin e reformave, duke përfshirë Maqedoninë e Veriut, Shqipërinë dhe Malin e Zi. Fondet e pashfrytëzuara mund të ridrejtohen te këto vende pas vlerësimit të progresit deri në qershor 2026, ndërsa vendet që nuk përmbushin kriteret rrezikojnë humbjen e fondeve.

Personat e përmendur

• Marta Kos - Eurokomisionere për Zgjerim

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.