UNESCO: AADF dhe Ministria e Turizmit nënshkruajnë marrëveshje për dosjet shqiptare

May 5, 2026 - 17:30
UNESCO: AADF dhe Ministria e Turizmit nënshkruajnë marrëveshje për dosjet shqiptare

Marrëveshje historike për trashëgiminë shqiptare në UNESCO

Tiranë, 5 maj 2026 – Në një hap të rëndësishëm për ruajtjen e identitetit kulturor shqiptar, Fondacioni Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF) dhe Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit kanë nënshkruar një marrëveshje të rëndësishme për avancimin e procesit të përgatitjes së paketës së dytë të dosjeve për elementët shqiptarë që do të paraqiten në Listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të UNESCO-s.

Çfarë parashikon marrëveshja?

Marrëveshja Kuadër e nënshkruar sot synon të forcojë bashkëpunimin midis institucioneve për identifikimin, dokumentimin dhe promovimin e praktikave kulturore shqiptare që kanë vlerë të jashtëzakonshme. Në fokus janë elementët që mund të kandidohen për regjistrimin në:

  • Listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të UNESCO-s – një listë që mbrojnë traditat, zanatet, muzikën, valle dhe praktikat që kanë rëndësi globale.
  • Regjistrin e praktikave të mira të ruajtjes – duke nxitur komunitetet lokale të marrin pjesë aktivisht në mbrojtjen e trashëgimisë së tyre.

Pse është ky hap i rëndësishëm?

Trashëgimia jomateriale është pjesë e identitetit të një kombi. Deri më tani, Shqipëria ka arritur të regjistrojë disa elementë në këtë listë prestigjioze, duke përfshirë:

  1. Iso-Polyphoni – një formë e këndimit tradicional që ka origjinë në rajonet e Shqipërisë së Jugut.
  2. Çifteli – një instrument muzikor tradicional që përdoret gjerësisht në muzikën popullore shqiptare.
  3. Rituali i Lëkurës së Shqiptarëve të Malësisë – një praktikë e lashtë e lidhur me kultin e shenjtë dhe traditat pagane.

Me këtë marrëveshje, partnerët synojnë të shtojnë edhe elementë të tjerë në këtë listë, duke përfshirë zanate të ndryshme, valle tradicionale dhe praktika të tjera që kanë mbijetuar nëpër shekuj.

Roli i AADF dhe Ministrisë së Turizmit

AADF ka qenë një partner i rëndësishëm në promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare, duke financuar projekte që synojnë të dokumentojnë dhe ruajnë praktikat tradicionale. Në anën tjetër, Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit ka përgjegjësinë zyrtare për koordinimin e përpjekjeve kombëtare në këtë fushë.

Sipas deklaratës së përbashkët, ky bashkëpunim do të ndihmojë në:

  • Identifikimin e elementëve më të rëndësishëm për kandidim.
  • Dokumentimin profesional të tyre përpara paraqitjes në UNESCO.
  • Nxitjen e komuniteteve lokale për të marrë pjesë në proces.

Reagimet e ekspertëve

Ekspertët në fushën e kulturës kanë shprehur entuziazëm për këtë marrëveshje. Dr. Ana Kola, antropologe dhe specialistja në trashëgimi jomateriale, ka thënë:

"Ky është një hap i madh për Shqipërinë, pasi do të mundësojë jo vetëm ruajtjen e traditave, por edhe promovimin e tyre në nivel ndërkombëtar. Përpjekjet e tilla janë jetike për të parandaluar zhdukjen e praktikave që kanë përcjellë breza të tërë."

Çfarë presin tani?

Pas nënshkrimit të marrëveshjes, do të fillojnë punimet për:

  1. Krijimin e një tërmeti të hollësishëm të elementeve që mund të kandidohen.
  2. Organizimin e punxhat lokale nëpër rajonet e Shqipërisë për të mbledhur informacion direkt nga komunitetet.
  3. Paraqitjen e dosjeve përfundimtare në UNESCO brenda dy viteve të ardhshme.

Me pak fjalë:

Kjo marrëveshje midis AADF dhe Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit është një moment historik për Shqipërinë. Duke synuar të regjistrojnë elementë të rinj në Listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të UNESCO-s, partnerët po bëjnë një investim të madh në ruajtjen e identitetit kulturor shqiptar. Nëse procesi do të jetë i suksesshëm, Shqipëria do të marrë njohje ndërkombëtare për traditat e saj të pasura, duke kontribuar në diversitetin kulturor global.

Shiko gjithashtu:


Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.