Hantavirusi sulmon anijen turistike: 3 viktima, çfarë duhet të dini
Shpërthimi i hantavirusit në anijen turistike: 3 viktima, OBSH në hetim
Një shpërthim i dyshuar i hantavirusit ka shkaktuar tragjedi në bordin e anijes turistike MV Hondius, e cila po lundronte në Oqeanin Atlantik nga Argjentina drejt Kepit të Gjelbër. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), janë konfirmuar tre viktima, ndërsa pesë raste të tjera janë në hetim. Hetimet po vazhdojnë, duke përfshirë edhe testime laboratorike për të përcaktuar shkallën e përhapjes së virusit.
Anija MV Hondius ishte në një udhëtim turistik, duke transportuar pasagjerë dhe ekuipazh. Ndërsa OBSH nuk ka dhënë detaje të mëtejshme për identitetin e viktimave, lajmi ka nxitur shqetësime ndërkombëtare për sigurinë në anijet turistike.
---
Çfarë është hantavirusi dhe si transmetohet?
Hantavirusi është një grup i viruseve që transmetohen kryesisht nga brejtësit, si minjtë dhe miqtë. Virusit mund të përhapet në ajër përmes urines, jashtëqitjeve ose pështymës së thatë të brejtësve, të cilat kur thyhen në grimca të imta, mund të thithen nga njerëzit. Kjo rrezik është veçanërisht i lartë në ambiente të mbyllura ose të papastërta.
Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), hantavirusi mund të përhapet edhe përmes pickimeve ose gërvishtjeve të brejtësve, megjithëse këto raste janë më të rralla. Infeksioni nuk transmetohet nga njeriu te njeriu, duke e bërë atë më pak të përhapshëm në mjedise të mbyllura si anijet.
---
Simptomat dhe rreziku i vdekshmërisë
Hantavirusi shkakton dy sëmundje të rënda:
- Sindroma Pulmonare e Hantavirusit (HPS):
- Simptoma fillestare: lodhje, ethe, dhimbje muskujsh, dhimbje koke.
- Simptoma të mëvonshme: marramendje, të dridhura, probleme abdominale, vështirësi në frymëmarrje.
- Shkalla e vdekshmërisë: rreth 38% nëse zhvillohen simptoma të frymëmarrjes (sipas CDC).
- Ethet Hemorragjike me Sindromën Renale (HFRS):
- Prek kryesisht veshkat, duke shkaktuar presion të ulët të gjakut, gjakderdhje të brendshme dhe dështim akut të veshkave.
- Më e rëndë se HPS, por më e zakonshme në Evropë dhe Azi.
Simptomat mund të zhvillohen nga 1 deri në 8 javë pas ekspozimit, duke bërë që diagnoza të jetë e vështirë në fazat e hershme.
---
Të dhënat globale: Ku është më i përhapur hantavirusi?
Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit të SHBA-së, çdo vit regjistrohen rreth 150,000 raste të HFRS në mbarë botën, me më shumë se gjysmën e tyre në Kinë. Në SHBA, nga viti 1993 deri në 2023, janë regjistruar 890 raste të hantavirusit, kryesisht të lidhura me llojin e Seulit, i cili përhapet nga minjtë e Norvegjisë.
Edhe pse raste të tilla janë të rralla në Evropë, OBSH thekson se rritja e udhëtimeve ndërkombëtare mund të rrisë riskun e përhapjes së virusit në zona të reja.
---
Si trajtohet hantavirusi? Nuk ka kurë, por ka mbështetje
Nuk ekziston një trajtim specifik kundër hantavirusit. CDC rekomandon kujdes mbështetës, duke përfshirë:
- Terapi me oksigjen ose ventilim mekanik për pacientët me simptoma të frymëmarrjes.
- Ilace antivirale në disa raste, megjithëse efektiviteti i tyre është i kufizuar.
- Dializë për ata që vuajnë nga dështimi i veshkave.
- Kujdes intensiv për raste kritike, duke përfshirë intubimin nëse është e nevojshme.
Parandalimi është kyç:
- Eliminimi i kontaktit me brejtësit në shtëpi ose vende pune.
- Mbyllja e hyrjeve të bodrumeve ose papafingove për të parandaluar hyrjen e brejtësve.
- Përdorimi i pajisjeve mbrojtëse (maskë, doreza) kur pastroni zona me prani të brejtësve.
---
Rasti i fundit: Vdekja e Betsy Arakawa, gruaja e Gene Hackman
Në shkurt 2025, Betsy Arakawa, gruaja e aktorit të famshëm Gene Hackman, vdiq nga një infeksion i HPS-së. Hetuesit mjekësorë besojnë se ajo u infektua nga kontakt me brejtës në shtëpinë e tyre në Kaliforni. Në vendin ku u gjet ajo, u zbuluan fole dhe brejtës të ngordhur, duke treguar se ekspozimi ndaj virusit ishte i mundshëm.
Lajmi ka nxitur kërkime të reja për rreziqet e hantavirusit në mjedise private dhe ka bërë që shumë njerëz të rishikojnë masat e tyre të sigurisë kundër brejtësve.
---
Me pak fjalë:
Shpërthimi i hantavirusit në anijen MV Hondius ka lënë tre viktima dhe ka nxitur shqetësime globale. Virusit, i transmetuar nga brejtësit, shkakton sëmundje të rënda si HPS dhe HFRS, me një shkallë të lartë vdekshmërie. Ndërsa nuk ka trajtim specifik, parandalimi përmes eliminimit të kontaktit me brejtësit është kyç. Rasti i Betsy Arakawa në 2025 ka theksuar rreziqet edhe në mjedise private, duke bërë që ekspertët të kërkojnë masa të reja sigurie.
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
