Zgjerimi i BE-së: Mali i Zi në fokus ndërsa Maqedonia e Veriut mbetet jashtë radarit

Oct 16, 2026 - 12:01
Zgjerimi i BE-së: Mali i Zi në fokus ndërsa Maqedonia e Veriut mbetet jashtë radarit

Liderët e BE diskutuan zgjerimin ndërsa vetoja e Kroacisë ndaj Malit të Zi mbetet në qendër të vëmendjes

Liderët e Bashkimit Evropian diskutuan dje pasdite për zgjerimin e BE-së dhe reformat e brendshme që nevojiten për ta bërë këtë proces realitet. Megjithatë, debati u dominua nga vetoja e Kroacisë ndaj Malisë së Zi, vend i cili shihet si një provë e rëndësishme për të dëshmuar se procesi i zgjerimit nuk ka ngecur dhe se premtimet e BE-së për anëtarësim janë reale.

Edhe pse reformat e brendshme të BE-së ishin paralajmëruar prej muajsh, diskutimi për to kaloi pothuajse pa u vënë re. Nga të gjitha vendet kandidate, vëmendje të veçantë mori vetëm Ukraina, por për arsye të tjera.

Në përfundimet e publikuara pas takimit, liderët evropianë theksuan “rëndësinë e vazhdueshme të zgjerimit si investim gjeostrategjik në paqe, siguri, stabilitet dhe prosperitet”. Në dokumentin përfundimtar, Këshilli Evropian vlerëson se zgjerimi është një nxitës i përmirësimit të kushteve ekonomike dhe sociale të qytetarëve evropianë, si dhe i zvogëlimit të dallimeve ndërmjet vendeve.

Duke marrë parasysh perspektivën e një Unioni më të zgjeruar, si vendet e ardhshme anëtare, ashtu edhe vetë BE-ja duhet të jenë të përgatitura në momentin e anëtarësimit. Vendet kandidate, sipas dokumentit, duhet të vazhdojnë reformat, veçanëisht në fushën e sundimit të ligjit, në përputhje me parimin e meritave individuale dhe me mbështetjen e BE-së.

Paralelisht, BE-ja duhet të avancojë reformat e brendshme, të përcaktojë ambiciet e saj afatgjata dhe mënyrat për realizimin e tyre, si dhe të trajtojë çështjet kryesore që lidhen me prioritetet, politikat dhe kapacitetin e saj për të vepruar. Sipas liderëve evropianë, këto reforma do ta bëjnë Unionin më të fortë dhe do të forcojnë sovranitetin evropian.

Këshilli Evropian rikujtoi se procesi i anëtarësimit bazohet në merita dhe se secili vend kandidat përparon në negociata sipas progresit të vet individual. Në këtë kontekst, liderët morën në shqyrtim komunikatën e Komisionit Evropian, të titulluar “Përgatitja për një Union më të zgjeruar”, duke i kërkuar Këshillit të analizojë të gjitha aspektet e saj dhe të vazhdojë punën mbi bazën e kësaj analize.

Mali i Zi në qendër të diskutimeve ndërsa Maqedonia e Veriut mbetet jashtë radarit

Sa i përket Malit të Zi, Këshilli Evropian mirëpriti punën që po zhvillohet për hartimin e traktatit të anëtarësimit. Ai gjithashtu mori në konsideratë synimin e presidencës irlandeze të Këshillit për të punuar drejt mbylljes së përkohshme të kapitujve të mbetur negociues, me kusht që Mali i Zi të zbatojë reformat përkatëse.

Analisti i ESI-së, Adi Çemeragiq, nga Iniciativa Evropiane për Stabilitet (ESI), vlerësoi se rezultati i takimit ishte zhgënjimës. “Pas katër muajsh pritjeje, Këshilli Evropian më në fund zhvilloi mbrëmë një diskutim strategjik për hapat e ardhshëm lidhur me zgjerimin dhe reformat e brendshme. Pak njerëz në Ballkanin Perëndimor e ndoqën me vëmendje këtë takim”, shkroi ai.

Sipas tij, qeveria malazeze synon t’i përmbyllë negociatat e anëtarësimit deri në fund të këtij viti, ta finalizojë dhe nënshkruajë traktatin e anëtarësimit në gjysmën e parë të vitit 2027 dhe ta bëjë vendin anëtar të BE-së në vitin 2028.

Nga Beogradi, përmes Shkupit e deri në Sarajevë, vëmendja është përqendruar te Mali i Zi për dy arsye: së pari, nëse BE-ja do të zgjerohet fare dhe, së dyti, nëse anëtarësimi do ta ndryshojë vërtet vendin, jo vetëm ligjet dhe institucionet e tij, por edhe jetën e përditshme të qytetarëve.

“Shkurt: shumë zhurmë për asgjë. Një diskutim që nuk ishte veçanërisht i gjatë dhe që nuk zgjidhi asgjë”, vlerësoi analisti.

Sipas tij, mbështetja e qartë që pritej për synimin e Podgoricës për t’i mbyllur të gjithë kapitujt deri në fund të vitit u zbeh nga formulimet e zakonshme diplomatike të BE-së. Teksti ishte aq i paqartë, saqë mund të interpretohej si mbështetje, por edhe si mungesë e saj.

Në përfundimet e Këshillit Evropian thuhet se liderët mirëpresin punën në hartimin e traktatit të anëtarësimit me Malin e Zi dhe marrin në konsideratë synimin e presidencës irlandeze për të punuar drejt mbylljes së përkohshme të kapitujve të mbetur negociues.

Sipas Çemeragiqit, mediat kroate ia atribuuan qeverisë së tyre meritën për zbutjen e formulimeve në dokument. Megjithatë, ai vlerëson se disa kryeqytete të tjera evropiane ishin thjesht të kënaqura që Zagrebi ishte i gatshëm ta merrte mbi vete përgjegjësinë për këtë qëndrim.

Kallas: Zgjerimi nuk duhet të shndërrohet në proces dypalësh

Deklarata më konkrete pas takimit ishte ajo e përfaqësueses së lartë të BE-së për politikën e jashtme, Kaja Kallas, e cila theksoi se zgjerimi nuk duhet të shndërrohet në një proces të kushtëzuar nga marrëdhëniet dypalëshe.

“Për këtë çështje është vërtet e rëndësishme që procesin e zgjerimit të mos e shndërrojmë në një proces dypalësh. Nëse e shohim zgjerimin si tërësi, Evropa është një kontinent shumë i vogël. Në fakt, duhet të jemi më të fortë së bashku me vendet që janë pjesë e Evropës”, deklaroi ajo.

Ndërkohë, kryeministri kroat, Andrej Plenkoviq, u përpoq t’i bindte liderët evropianë se vetoja e vendit të tij ndaj Malit të Zi ishte konstruktive, duke e dalluar atë nga qëndrimi i Bullgarisë ndaj Maqedonisë së Veriut.

“Pavarësisht trashëgimisë së vështirë, ne kemi vepruar në mënyrë shumë konstruktive ndaj Malit të Zi dhe kemi veçuar ato çështje që, sipas nesh, duhet të përmbushen dhe të përvetësohen si vlera evropiane nga vendet që synojnë të bëhen anëtare të BE-së”, deklaroi Plenkoviq.

Ndërsa Mali i Zi u bë një nga temat kryesore të debatit në Bruksel, Maqedonia e Veriut, vendi që prej vitesh përballet me bllokada në rrugën drejt integrimit evropian, mbeti jashtë radarit të diskutimeve.

Edhe pse zgjerimi u shpall sërish si një interes strategjik i BE-së, takimi nuk solli ndonjë sinjal konkret për zhbllokimin e procesit të anëtarësimit të Maqedonisë së Veriut.

Me pak fjalë

Liderët e BE diskutuan zgjerimin ndërsa vetoja e Kroacisë ndaj Malit të Zi mbeti në qendër të vëmendjes. Analistët vlerësojnë se procesi nuk ka përparuar siç pritej, ndërsa Maqedonia e Veriut mbetet jashtë diskutimeve. Deklarata e Kallas për procesin e zgjerimit si tërësi dhe qëndrimi i Plenkoviq për vetoja konstruktive janë ndër momentet kryesore të takimit.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.